Cassatie van Hoge Raad, 14 november 2008

Datum uitspraak:14 november 2008
Uitgevende instantie::Hoge Raad
SAMENVATTING

Conclusie PG Deelvissers; ondernemerschap; art. 3.4 Wet IB 2001; maatschap; schepelingen ter visscherij Deze zaak stelt de vraag aan de orde of de belanghebbende - deelvisser en maat in een maatschap die het visserijbedrijf uitoefent - voor het jaar 2001 als ondernemer in de zin van art. 3.4 Wet IB 2001 kan worden aangemerkt en daarmee recht heeft op zelfstandigenaftrek ex art. 3.76 Wet IB 2001. Niet in geschil is dat (intern: in hun onderlinge verhouding) mede voor rekening en risico van de maten/deelvissers een onderneming wordt ... (volledige samenvatting weergeven)

 
GRATIS UITTREKSEL

Uitspraak wordt niet gepubliceerd.

Nr. 43 302

mr. P.J. Wattel

Derde Kamer A

Inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen 2001

Conclusie in de zaak van

X

tegen

Staatssecretaris van FinanciÎn

12 december 2007

0 Overzicht

Deze zaak gaat over de vraag of een deelvisser in een maatschap recht heeft op de zelfstandigenaftrek ex art. 3.76 Wet IB 2001. Daarover gaat ook de zaak met rolnr. 42927 waarin ik heden eveneens concludeer. Bij beide conclusies behoort een gemeenschappelijke bijlage die ingaat op de betekenis van de in art. 3.4 Wet IB 2001 voor fiscaal ondernemerschap geÎiste 'rechtstreekse verbondenheid voor verbintenissen betreffende de onderneming' in het geval van deelvissers die in maatschapsverband ex art. 452 WvK het visserijbedrijf buitengaats uitoefenen. Ik concludeer, anders dan de belanghebbende, dat het Hof 's-Gravenhage art. 3.4 Wet IB 2001 niet onjuist heeft geÔnterpreteerd en dat 's Hofs feitelijke oordelen, met name de uitleg van de maatschapsovereenkomst en van de vastgestelde feiten en getuigenverklaringen, geen blijk geven van motiveringsgebreken die tot cassatie zouden kunnen leiden.

1 Feiten en loop van het geding

1.1. De belanghebbende was in het jaar 2001 maat in een zeevisserijmaatschap. De maatschapsovereenkomst merkt ÈÈn van de contractanten (de v.o.f. A) aan als 'eigenaar' van het vissersvaartuig. Als 'opvarende' wordt een aantal personen aangeduid, onder wie de belanghebbende. De eigenaar stelt het vissersvaartuig ter beschikking aan de maatschap; de opvarenden brengen hun arbeid, kennis en vlijt in.

1.2. De maatschapsovereenkomst is opgesteld volgens het model van de visserijvereniging B te Q. Zij bepaalt - voor zover hier van belang - als volgt:

"(...) Standaard Maatschapsovereenkomst van de visserijvereniging "B" gevestigd te Q

De Contractanten:

  1. de eigenaar (eventuele rechtspersoon of vennootschap):

    Naam: Firma A.

    (...)

    Registratienummer schip: 001

  2. de opvarende(n) (inclusief opvarende (vennoot)eigenaar)

    1. C (...) werkzaam als schipper

      (...)

    2. (...)

    3. X

      (...)

      Ondergetekende: Handtekening % winstaandeel

      Eigenaar: Contractant 1a 60%

      (Opvarenden: Totaal 40%

      (...)

      Contractant 2c w.g. X )

      Komen overeen:

      Artikel A

      Een maatschap te vormen tot uitoefening van het visserijbedrijf, die wordt beheerst door de Standaard Maatschaps Voorwaarden D, hierna genoemd "D", van de vereniging Vis. Ver. "B", hierna te noemen B. De D zijn op de keerzijde van deze standaardmaatschapsovereenkomst afgedrukt (...)

      Artikel B Inbreng Eigenaar

      De eigenaar stelt het vissersvaartuig, met alle door de Nederlandse overheid daarbij verleende vangstrechten en zeedagen vaarklaar en geschikt tot uitoefening van het visserijbedrijf aan de maatschap ter beschikking en houdt dit vaartuig daartoe in werkwaardige staat met inachtneming van artikel 5 en 6 van het D. Tevens brengt hij in zijn kennis en vlijt.

      (...)

      Artikel C Inbreng opvarenden

      De opvarenden brengen in hun arbeid, kennis en vlijt en de door hen behaalde diploma's.

      Artikel D Duur

      Deze overeenkomst wordt aangegaan van 1 januari 2001 tot 31 december 2001 en zo dit niet is ingevuld voor onbepaalde tijd.

      (...)

      Artikel F Leiding

      De leiding der werkzaamheden aan boord berust bij contractant 2a met inachtname van artikel 9 van D.

      Artikel G Aandeel in het resultaat

      De aandelen in de netto-besomming der maatschap zijn de delen in het resultaat, welke hierna in percentages achter de handtekeningen zijn ingevuld.

      Artikel H Berekening netto-besomming

      De netto-besomming wordt gevormd door hetgeen resteert van de bruto-besomming, nadat daarvan de kosten zijn afgetrokken. Hierna wordt aangegeven wat de maximale hoogte van de kosten zal zijn.

      KOSTEN VOOR REKENING VASTE KOSTEN KOSTEN TE

      EIGENAAR PER VISREIS VERANTWOORDEN

      PER FACTUUR

      ja/nee ƒ ja/nee

      afslagkosten ja

      kosten zoet water ja

      kosten gasolie ja

      kosten smeeroliÎn en vetten ja

      kosten van bewaring vangst

      zoals bijv. koeling ja

      haven- en sluisgelden ja

      kosten van voeding aan boord 80,-

      netto vrachtkosten ja

      losgeld + kosten factorij ja

      walkosten en boetgelden ja

      vergoedingen voor navigatie

      en opsporingsapparatuur, te

      weten radar, zender, ontvanger

      en dergelijke ja

      heffingen van overheidswege

      over de vangst, daaronder

      begrepen heffingen van

      publiek- en privaatrechtelijke

      organisaties op visserijgebied ja

      straf-, administratief en privaat

      rechtelijke boetes in verband

      met de uitoefening van de visserij ja

      reiskosten n.v.t. n.v.t n.v.t

      huur visrechten voor zover

      door maatschap gebruikt ja

      kosten van boekhouding en

      jaarrekening van de maatschap ja

      Artikel I Betaling en verantwoording aandeel in het resultaat

      De eigenaar is gemachtigd de besomming der maatschap te ontvangen en verplicht zich binnen veertien dagen na afloop van de visreis de aan de opvarenden toekomende aandelen in het resultaat op hun rekening bij te doen schrijven.

      (...)

      Binnen drie maanden na het ontbinden van de maatschap of binnen drie maanden na afloop van elk kalenderjaar verstrekt de eigenaar een balans en een winst- en verliesrekening van de maatschap aan de opvarenden.

      Artikel J Arbeidsongeschiktheid

      De opvarenden worden tegen arbeidsongeschiktheid verzekerd bij het Sociaal Fonds voor de Maatschapsvisserij. Premies worden voorgeschoten door de eigenaar, waarna deze in de loop van het jaar worden verrekend met het deel in het resultaat. Restituties en verzekeringspenningen worden zo spoedig mogelijk overgedragen aan de opvarenden.

      (...)"

      1.3. De genoemde standaardmaatschapsvoorwaarden luiden, voor zover hier relevant:

      "(...) Artikel 1 - Toepasselijkheid

      De navolgende voorwaarden, hierna te noemen de "D", zijn van toepassing op maatschapsovereenkomsten als bedoeld in artikel 452 q en volgende van het Wetboek van Koophandel welke schriftelijk zijn aangegaan en deze voorwaarden van toepassing verklaren.

      Met dien verstande dat de begrippen zoals vermeld in de artikelen 436 en 437 van het Wetboek van Koophandel de navolgende betekenis hebben:

      - "zeewerkgever": de opvarende welke de leiding voert, zoals bedoeld in artikel 9.

      - "schepeling": opvarende.

      - "dienstbetrekking": maatschapsverhouding.

      - "dienst te doen": werkzaamheden te verrichten.

      - "hem orders te geven": besluiten neemt.

      - "arbeidsovereenkomst": maatschapsovereenkomst.

      De D regelen de rechten en plichten tussen de maten, tezamen met de Standaard Maatschapsovereenkomst (SMO) van B.

      Artikel 2 - Eigenaren en opvarenden

      Contractant 1 is de eigenaar van een vissersvaartuig (hierna: "de eigenaar") en contractanten 2 zijn de opvarenden van dat vaartuig (hierna "de opvarenden", waaronder ook de eigenaar van het vissersvaartuig indien deze opvarende is).

      Artikel 3 - Inbreng

      3.1

      De eigenaar stelt het vissersvaartuig, met alle door de Nederlandse overheid daarbij verleende vangstrechten en zeedagen vaarklaar en geschikt tot uitoefening van het visserijbedrijf aan de maatschap ter beschikking en houdt dit vaartuig daartoe in werkwaardige staat met inachtneming van artikel 5 en 6 van het D. Tevens brengt hij in zijn kennis en vlijt.

      Indien de maatschap besluit vangstrechten bij te huren, komt deze huur ten laste van de maatschap. Indien de maatschap niet in staat is de ingebrachte vangstrechten volledig te benutten worden deze terug ter vrije beschikking gesteld van de eigenaar. Indien de maatschap niet in staat is de gehuurde vangstrechten volledig te benutten worden deze wanneer mogelijk verhuurd ten gunste van de maatschap.

      3.2

      De opvarenden brengen in hun arbeid, kennis en vlijt en de door hen behaalde diploma's.

      Artikel 4 - Risico voor vaartuig

      4.1

      De eigenaar draagt het risico met betrekking tot het vaartuig met toebehoren, maar hij is niet verplicht te voorzien in enige uitkering, indien het vaartuig door welke omstandigheden dan ook niet vaarklaar en geschikt tot uitoefening van het visserijbedrijf raakt.

      4.2

      Indien de eigenaar desondanks toch aan de opvarenden een uitkering verstrekt, heeft de eigenaar de bevoegdheid om die uitkering in mindering te brengen op de aandelen in de besomming der maatschap bestemd voor de opvarenden als bedoeld in artikel 14.

      Artikel 5 - Onderhoud

      5.1

      De eigenaar dient voor het groot onderhoud van het vaartuig te zorgen, maar het dagelijks onderhoud, inclusief de kleine reparaties en het schilderwerk kan op aanwijzing van diegene die met de leiding der werkzaamheden is belast als bedoeld in artikel 9 worden opgedragen aan de opvarenden (...)

      5.2

      (...)

      5.3

      De voor onderhoud benodigde materialen zullen steeds door of vanwege de eigenaar worden verstrekt.

      Artikel 6 - Vervanging van het vaartuig

      Vervanging of niet in exploitatie houden van het aan de maatschap ter beschikking gestelde vaartuig staat ter beoordeling van de eigenaar en komt ter zijner laste.

      Artikel 7 - Opstapper

      7.1

      Met toestemming van de overige contractanten is iedere opvarende gerechtigd zich tijdelijk te laten doen vervangen door een kwalitatief gelijkwaardige opstapper. (...)

      7.2

      De opstapper treedt in de rechtspositie van diegene die hij vervangt.

      7.3

      De opstapper zal voor de periode van vervanging in rechtspositioneel opzicht geheel en in financieel opzicht geheel of ten dele in de plaats treden van degene die hij vervangt, zulks ter regeling door de overige contractanten en bij ontstentenis van zulk een regeling door de eigenaar. (...)

      7.4

      Indien de opstapper niet geheel in de financiÎle rechten treedt van de opvarende die hij vervangt, zullen de overige contractanten voor de periode der vervanging een tijdelijke verdelingsregeling vaststellen met betrekking tot de netto-besomming, met inbegrip van het tijdelijke deel voor de opstapper.

      Artikel 8 - Opstapper benoemd door overige leden

      (...)

      Artikel 9 - Leiding der werkzaamheden: de kapitein als bedoeld in artikel 452q van het Wetboek van Koophandel

      De contractanten dragen de kapiteinswerkzaamheden als bedoeld in artikel 452q van het Wetboek van Koophandel op aan contractant 2a; in geval van afwezigheid of ontstentenis van diegene die de leiding der werkzaamheden heeft, wijst de eigenaar een plaatsvervanger aan (...)

      Artikel 10 -...

Om verder te lezen

PROBEER HET UIT