Hoger beroep van Gerechtshof Amsterdam, December 23, 2008

Spreker:gepubliceerd
Datum uitspraak:2008/12/23
Uitgevende instantie::Gerechtshof Amsterdam

GERECHTSHOF TE AMSTERDAM

ZEVENDE MEERVOUDIGE BURGERLIJKE KAMER

ARREST

in de zaak van:

  1. de vereniging VERENIGING BELANGENBEHARTIGING COMMANDIETEN BEFRA,

    gevestigd te Utrecht,

    2 tot en met 95. de natuurlijke personen in de appeldagvaarding van 14 december 2005 (op haar bladzijden 1 tot en met 8, die aan dit arrest zijn gehecht) genoemd onder 2 tot en met 95,

    advocaat: mr. J.M. van Rijswijk te Amsterdam,

    APPELLANTEN IN PRINCIPAAL APPEL,

    VERWEERDERS IN INCIDENTEEL APPEL,

    t e g e n

  2. de stichting STICHTING AUTORITEIT FINANCIËLE MARKTEN,

    gevestigd te Amsterdam,

    advocaat: mr. H.J. Sachse te Amsterdam,

  3. de coöperatie COÖPERATIEVE RABOBANK KROMME RIJN U.A.,

    gevestigd te Houten,

    advocaat: mr. F.B. Falkena te Amsterdam,

  4. de naamloze vennootschap FBS BANKIERS N.V. (voorheen genaamd FRIESLAND BANK SECURITIES N.V.),

    gevestigd te Amsterdam,

    advocaat: mr. C.M. Harmsen te Amsterdam,

  5. mr. R.J. graaf Schimmelpenninck en H.P. de Haan RA, in hun hoedanigheid van curatoren van de in staat van faillissement verkerende naamloze vennootschap VAN DER HOOP EFFEKTENBANK N.V.,

    kantoor houdend te Amsterdam,

    advocaat: mr. F.B. Falkena te Amsterdam,

    GEÏNTIMEERDEN IN PRINCIPAAL APPEL,

    APPELLANTEN IN INCIDENTEEL APPEL.

    De eerste appellante in principaal appel wordt hierna de Vereniging genoemd, en de appellanten in principaal appel gezamenlijk de Vereniging c.s. Geïntimeerden in principaal appel worden hierna AFM, Rabobank, FBS en Van der Hoop genoemd, en de laatste drie geïntimeerden in principaal appel worden gezamenlijk ook wel aangeduid als de Banken.

  6. Het geding in hoger beroep

    1.1 Bij afzonderlijke exploten van 14 december 2005 zijn de Vereniging c.s. in hoger beroep gekomen van een vonnis dat de rechtbank te Amsterdam op 14 september 2005 onder zaak-/rolnummer 253835/HA ZA 02.2534 heeft uitgesproken en dat is gewezen tussen de Vereniging c.s. als eisers en AFM, Rabobank, FBS en Van der Hoop als gedaagden, met dagvaarding van AFM, Rabobank, FBS en Van der Hoop voor dit hof. In eerste aanleg waren tevens als gedaagden betrokken de maatschap naar burgerlijk recht [gedaagde A] en [gedaagde B], maar in dit hoger beroep is dat niet meer het geval.

    1.2 De Vereniging c.s. hebben bij memorie zes grieven geformuleerd en toegelicht en daarbij één bescheid in het geding gebracht, met conclusie, kort gezegd, dat het hof, met vernietiging van de bestreden uitspraak in zoverre, de vordering óók ten aanzien van appellant 4 integraal zal toewijzen en AFM, Rabobank, FBS en Van der Hoop zonder enige restrictie hoofdelijk zal veroordelen tot vergoeding van de nader (bij staat) op te maken schade, met - naar het hof begrijpt - veroordeling van AFM, Rabobank, FBS en Van der Hoop in de kosten van het geding in hoger beroep.

    1.3 AFM en de Banken hebben daarop ieder voor zich bij memorie geantwoord, waarbij zij tevens respectievelijk zeven, toen, negen en negen grieven in incidenteel appel hebben opgeworpen en telkens bescheiden in het geding hebben gebracht. Daarbij hebben Rabobank, FBS en Van der Hoop bewijs aangeboden.

    AFM heeft, zakelijk, in het principale appel geconcludeerd tot gegrondverklaring van één der grieven en bekrachtiging van het vonnis voor het overige, en in haar incidentele appel geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak, met veroordeling van de Vereniging c.s. in de kosten van alle instanties.

    De Banken hebben telkens, zakelijk, geconcludeerd, in het principale appel tot bekrachtiging van de bestreden uitspraak, en in hun incidentele appel tot vernietiging van het vonnis waarvan beroep en afwijzing van de vorderingen van de Vereniging c.s., met - uitvoerbaar bij voorraad - veroordeling van de Vereniging c.s. in de kosten van alle instanties.

    1.4 Vervolgens hebben de Vereniging c.s. op de incidentele appellen geantwoord, met conclusie tot bekrachtiging van het vonnis voor zover in die appellen bestreden.

    1.5 Partijen hebben de zaak op 17 oktober 2007 doen bepleiten, de Vereniging c.s. door mr. W.J.M. van Andel, advocaat te Utrecht, AFM door mr. Sachse voornoemd, Rabobank door mr. E.T. Meijer, advocaat te Rotterdam, FBS door mr. K.A. Messelink, advocaat te Amsterdam, en Van der Hoop door mr. F.E. Vermeulen, advocaat te 's-Gravenhage, allen aan de hand van overgelegde pleitnotities. Bij die gelegenheid zijn door Rabobank en door FBS nog verdere bescheiden in het geding gebracht. Bovendien hebben de partijen bij die gelegenheid verklaard ermee in te stemmen dat het hof de door één van hen overgelegde producties beschouwt als ten aanzien van alle afzonderlijke partijen in het geding gebracht.

    1.6 Ten slotte is arrest gevraagd. De inhoud van de stukken van beide instanties wordt hier als ingevoegd beschouwd.

  7. De feiten

    2.1 De rechtbank heeft in het bestreden vonnis onder 1.a tot en met 1.x feiten als in deze zaak vaststaand aangemerkt. Met de eerste incidentele grieven van de Rabobank, FBS en Van der Hoop wordt die feitenvaststelling op onderdelen bestreden. Het hof zal hierop zo nodig nog ingaan. Voor zover omtrent de door de rechtbank vastgestelde feiten tussen partijen geen geschil bestaat, zal ook het hof daarvan uitgaan.

    2.2 Die feiten laten zich, voor zover thans van belang, als volgt samenvatten, waarbij het hof mede heeft gelet op hetgeen, behalve de door de rechtbank vastgestelde feiten, blijkens het over en weer gestelde en de niet bestreden inhoud van de producties, verder nog tussen partijen is komen vast te staan.

    2.2.a Bij notariële akte van 20 februari 1998 de Stichting BeFRA opgericht. [Voorzitter BeFra], die bij deze oprichting als schriftelijk gemachtigde van een directeur van FRA Vermogensadvies BV optrad, is bij deze akte tot voorzitter van die stichting benoemd, en FRA Vermogensadvies BV tot penningmeester/secretaris.

    2.2.b De doelstelling van de stichting (hierna: BeFRA) is in art. 2 van de akte als volgt omschreven:

    "(1) De stichting heeft ten doel: het voeren van beheer over beleggingsvennootschappen en het adviseren op het gebied van vermogensplanning, en voorts al hetgeen met een en ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin des woords.

    (2) De stichting tracht haar doel onder meer te verwezenlijken door het optreden als beherend vennoot in commanditaire vennootschappen."

    2.2.c Dergelijke commanditaire vennootschappen zijn opgericht tussen februari 1998 en maart 2000, telkens tussen BeFRA (vertegenwoordigd door [voorzitter BeFra]) als beherend vennoot, en een natuurlijke persoon of een rechtspersoon als stille vennoot. In de overeenkomsten is steeds bepaald dat BeFRA voor haar optreden als beherend vennoot recht had op een vergoeding.

    Zulke commanditaire vennootschappen is BeFRA aangegaan met de eisers in de bovenbedoelde dagvaarding genoemd onder 2, 3, 5 tot en met 10, 12, 14 tot en met 36, 38 tot en met 93 en 95 en met de besloten vennootschappen van de eisers onder 4, 13 en 37, terwijl BeFRA telkens twee van die commanditaire vennootschappen is aangegaan met de eisers onder 11 en 94.

    2.2.d BeFRA had vanaf maart of april 1998 (op eigen naam) een betaalrekening bij Rabobank. Tussen maart 1998 en eind 1999 zijn bij Rabobank voorts 64 betaalrekeningen en nog diverse beleggingsrekeningen ten name van voormelde commanditaire vennootschappen geopend, waarbij BeFRA als beherend vennoot beschikkingsbevoegd was. De bij het aangaan van de commanditaire vennootschappen bepaalde inbreng van de stille vennoten werd, in elk geval tot eind 1998, geëffectueerd door overmaking van het bedrag van die inbreng op deze ten name van de commanditaire vennootschappen staande betaalrekeningen bij Rabobank, in een enkel geval door overboeking van een effectenportefeuille op de ten name van de commanditaire vennootschap staande effectenrekening bij Rabobank.

    2.2.e Bij brief van 24 februari 2000 heeft Rabobank de relatie met BeFRA opgezegd.

    2.2.f Op 31 maart 1999 heeft BeFRA met FBS een overeenkomst van vermogensbeheer gesloten, in verband waarmee bij FBS een betaal- en een effectenrekening ten name van BeFRA zijn geopend. Naar deze betaalrekening heeft BeFRA diverse bedragen doen overmaken die zijn aangewend voor de verwerving van effecten. Op 1 april 2000 had dit door FBS beheerde vermogen (geheel bestaande uit aandelen) een waarde van ongeveer twee en een half miljoen (het hof begrijpt: euro). Na medio april 2000 is aan het vermogensbeheer niet of nauwelijks meer uitvoering gegeven in verband met beslaglegging door enkele van de stille vennoten, volgend op de hierna, onder 2.2.h te vermelden gebeurtenissen.

    2.2.g Ook met Van der Hoop heeft BeFRA een overeenkomst van vermogensbeheer gesloten, ingaande 5 januari 2000, in verband waarmee een effectenrekening ten name van BeFRA is geopend. Vanaf de rekeningen van diverse van de voormelde commanditaire vennootschappen zijn bedragen naar deze effectenrekening ten name van BeFRA overgemaakt, tot in totaal ongeveer één miljoen gulden. Begin 1999 zijn bij Van der Hoop beleggingsrekeningen ten name van zes van de voormelde commanditaire vennootschappen geopend, enkele op verzoek van BeFRA, maar ook enkele op verzoek van de stille vennoot. Met deze rekeninghouders heeft Van der Hoop afzonderlijke overeenkomsten van vermogensbeheer gesloten. Het behaalde rendement is bijgeschreven op de rekeningen van de desbetreffende commanditaire vennootschappen.

    Op verzoek van de advocaat van FRA Vermogensadvies B.V. (wederom in verband met de dadelijk, onder 2.2.h te noemen gebeurtenissen) heeft Van der Hoop zowel de effectenrekening ten name van BeFRA als de effectenrekeningen ten name van de commanditaire vennootschappen in of omstreeks februari 2000 geblokkeerd.

    2.2.h In de loop van het jaar 1999 is een geschil ontstaan tussen [voorzitter BeFra] en FRA Vermogensadvies BV, waarbij [voorzitter BeFra] werd verweten dat hij geen inzicht gaf in de stand van zaken bij BeFRA. In februari 2000 is [voorzitter BeFra] bij FRA Vermogensadvies BV ontslagen, en als voorzitter van BeFRA afgetreden. FRA Hold BV (een...

Om verder te lezen

PROBEER HET UIT