Cassatie of Supreme Court (Netherlands), Friday June 15, 2012

• Resolution Date: Friday June 15, 2012
• Issuing Organization: Supreme Court (Netherlands)

15 juni 2012

Eerste Kamer

12/00508

RM/EE

Hoge Raad der Nederlanden

Arrest

in de zaak van:

de vennootschap naar buitenlands recht CHINA SOUTHERN AIRLINES COMPANY LIMITED,

gevestigd te Guangzhou City, China,

EISERES tot cassatie,

advocaat: mr. K.G.W. van Oven,

t e g e n

EUCLAIM B.V.,

gevestigd te Schiphol-Rijk, gemeente Haarlemmermeer,

VERWEERSTER in cassatie,

niet verschenen.

Partijen zullen hierna ook worden aangeduid als CSA en EUclaim.

1. Het geding in feitelijke instanties

   Voor het verloop van het geding in feitelijke instanties verwijst de Hoge Raad naar de navolgende stukken:

   1. het vonnis in de zaak 395168/CV EXPL 08-10281 van de kantonrechter te Haarlem van 15 juli 2010;

   2. het arrest in de zaak 200.077.860/01 van het gerechtshof te Amsterdam van 6 december 2011.

   Het arrest van het hof is aan dit arrest gehecht.

2. Het geding in cassatie

   Tegen het arrest van het hof heeft CSA beroep in cassatie ingesteld. De cassatiedagvaarding is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.

   Tegen EUclaim is verstek verleend.

   De zaak is voor CSA zowel schriftelijk als mondeling toegelicht door mr. F.E. Vermeulen, mr. B.F.L.M. Schim, advocaten te Amsterdam, en mr. R.L.S.M. Pessers, advocaat te Rotterdam.

   De conclusie van de Advocaat-Generaal P. Vlas strekt tot verwerping van het beroep.

   Namens CSA hebben mr. Vermeulen, mr. Schim en mr. Pessers voornoemd, bij brief van 25 mei 2012 op die conclusie gereageerd.

3. De verdere behandeling van het geding in cassatie

   3.1 In deze zaak is op de voet van art. 17 lid 1 van het Rolreglement van de civiele kamer de schriftelijke toelichting opgenomen in de cassatiedagvaarding. Vervolgens is door CSA verzocht de zaak te mogen bepleiten, en voorts te beslissen dat de termijn voor het pleidooi op grond van daartoe aangevoerde bijzondere omstandigheden die tot spoed nopen, zal worden verkort. De Hoge Raad heeft dit verzoek toegewezen, waarna de zaak is bepleit op 23 maart, en de Procureur-Generaal met spoed heeft geconcludeerd op 11 mei 2012. Ingevolge art. 17 lid 1 van het Rolreglement dient de Hoge Raad thans zo spoedig mogelijk uitspraak te doen. Inmiddels is echter gebleken van bijzondere omstandigheden op grond waarvan de Hoge Raad aanleiding ziet hiervan af te wijken.

   3.2 Het gaat in deze zaak over het recht op compensatie bij langdurige vertraging op grond van art. 6 en 7 van de Verordening (EG) Nr. 261/2004 inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten. De zaak spitst zich erop toe, kort gezegd, of het arrest van het HvJEU 19 november 2009, gevoegde zaken C-402/07 en C-432/07, Jur. 2009, p. I-10923, NJ 2010/137 (het Sturgeon-arrest) nog steeds het geldende recht weergeeft.

   Op 15 mei 2012 heeft de Advocaat-Generaal van het HvJEU geconcludeerd in de gevoegde zaken C-581/10 en C-629/10, waarin in de kern dezelfde vraag aan de orde is. Uit ambtshalve door de Hoge Raad ingewonnen inlichtingen is gebleken dat in deze zaken op korte termijn uitspraak is te verwachten.

   3.3 Op grond van deze bijzondere omstandigheden ziet de Hoge Raad aanleiding zijn uitspraak aan te houden totdat het HvJEU uitspraak heeft gedaan.

   3.4 De stukken worden opnieuw in handen gesteld van de Procureur-Generaal voor het nemen van een aanvullende conclusie nadat het HvJEU uitspraak heeft gedaan.

4. Beslissing

   De Hoge Raad:

   stelt de stukken in handen van de Procureur-Generaal voor het nemen van een aanvullende conclusie.

   Dit arrest is gewezen door de vice-president E.J. Numann als voorzitter en de raadsheren A.M.J. van Buchem-Spapens, F.B. Bakels, C.E. Drion en G. Snijders, en in het openbaar uitgesproken door de raadsheer J.C. van Oven op 15 juni 2012.

   12/00508

   Mr. P. Vlas

   Zitting, 11 mei 2012

   Conclusie inzake:

   de rechtspersoon naar buitenlands recht China Southern Airlines Company Limited

   (hierna: CSA)

   tegen

   EUclaim B.V.

   (hierna: EUclaim)

   Deze zaak gaat over het recht op compensatie bij langdurige vertraging van de vlucht op grond van art. 6 en 7 van de Verordening (EG) Nr. 261/2004 inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten (hierna: de Verordening),(1) waarbij in het bijzonder aan bod komt de vraag of het Sturgeon-arrest(2) mede in het licht van het IATA-arrest(3) het geldende recht weergeeft, en of de in het Sturgeon-arrest gegeven uitleg aan art. 6 en 7 van de Verordening in strijd is met het Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer (hierna: Verdrag van Montreal).(4)

   Gelijktijdig met deze zaak wordt heden geconcludeerd in zeven andere zaken die betrekking hebben op dezelfde materie en waarin onder meer soortgelijke vragen aan de orde komen.(5)

1. Feiten en procesverloop

   1.1 De relevante feiten in cassatie zijn als volgt.(6) [betrokkene 1], [betrokkene 2] en hun minderjarige zoon [betrokkene 3] (hierna: de passagiers) hebben bij touroperator Kuoni een reis geboekt met onder meer een vlucht van Schiphol naar Beijing (China). Op basis van de daartoe door Kuoni met CSA gesloten overeenkomst zou CSA de passagiers op 13 juli 2007 om 20.55 uur lokale tijd vanuit Schiphol per vliegtuig met vluchtnummer CZ 346 vervoeren. De passagiers hebben zich op 13 juli 2007 tijdig bij de incheckbalie op het vliegveld gemeld en hebben toen te horen gekregen dat hun vlucht die dag geen doorgang zou vinden.

   1.2 CSA heeft de passagiers een overnachting, telefoonkaarten, eten en drinken aangeboden. De passagiers zijn de volgende dag om 23.30 uur alsnog met CSA naar Beijing gevlogen, met vluchtnummer CZ 346d. Eerder die dag was de dagelijkse reguliere vlucht van Schiphol naar Beijing vertrokken.

   1.3 De passagiers hebben hun aanspraken jegens CSA uit hoofde van het uitstel van hun vlucht gecedeerd aan EUclaim. In het onderhavige geding vordert EUclaim op grond van de Verordening dat CSA wordt veroordeeld tot betaling van een bedrag van in totaal € 2.157,-(7) te vermeerderen met rente. CSA heeft gemotiveerd verweer gevoerd. Het geschil van partijen spitst zich toe op de vraag of CSA in de gegeven omstandigheden aan de passagiers de in art. 7 van de Verordening bedoelde compensatie verschuldigd is, die, gelet op de vliegafstand, in het onderhavige geval € 600,- per persoon is.

   1.4 Bij vonnis van 15 juli 2010 (LJN BN2126; NJF 2010/369) heeft de kantonrechter te Haarlem de vordering van EUclaim toegewezen. De uitspraak is in hoger beroep bekrachtigd bij arrest van 6 december 2011 van het hof Amsterdam (LJN BU6840). Voor zover in cassatie van belang heeft het hof als volgt overwogen:

   '3.5. Aan de orde is (...) de vraag of de passagiers van een vertraagde vlucht als de onderhavige aanspraak kunnen maken op een vergoeding ex artikel 7 van verordening nr. 261/2004 hoewel artikel 6 van deze verordening, waarin de genoegdoening door maatregelen ter compensatie van ongemakken in geval van vertraging is geregeld, daarin niet uitdrukkelijk voorziet. De kantonrechter heeft onder verwijzing naar het Sturgeon-arrest bedoelde vraag in positieve zin beantwoord.

   3.6. De grieven III tot en met VI van CSA (...) strekken ten betoge dat de kantonrechter zich niet op het Sturgeon-arrest had mogen baseren nu dit arrest om meerdere redenen niet geacht kan worden het geldende recht weer te geven en dat een en ander tot het stellen van prejudiciële vragen noopt. CSA stelt daarin verder dat voor zover in de onderhavige procedure niet tot het stellen van vragen wordt overgegaan de te nemen beslissing in ieder geval moet worden aangehouden tot dat op de onder 3.1 vii bedoelde vragen [door rechterlijke instanties van diverse lidstaten aan het HvJ EU gestelde prejudiciële vragen(8); A-G] door het HvJ EU antwoord is gegeven. Het hof verwerpt dit betoog en overweegt daartoe als volgt.

   3.7. In zijn arresten van 10 januari 2006 in de zaak C-344/04 (LJN: AU9523, hierna het IATA-arrest), van 22 december 2008 in de zaak C-549/07 (LJN: BG9388 hierna het Wallentin-arrest (...)), alsmede het reeds besproken Sturgeon-arrest, die alle betrekking hebben op de geldigheid en/of uitleg van verordening nr. 261/2004, heeft het HvJ EU (eerst de grote kamer daarna twee keer de vierde kamer telkens met dezelfde rapporteur) steeds gewezen op de doelstelling van de verordening - kort gezegd, het waarborgen van een hoog beschermingsniveau van passagiers met inachtneming van de eisen op het gebied van consumentenbescherming in het algemeen, aangezien instapweigering, annulering of langdurige vertraging van vluchten voor passagiers ernstige moeilijkheden en ongemakken met zich meebrengt - en de gestelde vragen over de verordening in dat licht beantwoord. In zoverre kan worden gesproken van een door het HvJ EU ingezette en ook in het Sturgeon-arrest gevolgde consistente lijn die, althans op het eerste gezicht, niet tot het stellen van (verdere) vragen aanleiding geeft.

   3.8. Uit het IATA-arrest volgt dat het HvJ EU de bepalingen van verordening nr. 261/2004 die ertoe strekken de passagiers onmiddellijke en gestandaardiseerde compensatie te bieden voor identieke schade - waaronder, kennelijk (zie de in overweging 84 van het bedoeld arrest gekozen formulering) ook het uitbetalen van een gestandaardiseerde vergoeding voor tijdsverlies moet worden begrepen - niet in strijd acht met de artikelen 19, 22 en 29 van het Verdrag van Montreal die betrekking hebben op de voorwaarden voor het instellen van een vordering tot vergoeding van de individuele schade die aan de reden van de verplaatsing van de desbetreffende passagier inherent is. De nationale rechter, en mitsdien ook dit hof, is aan het oordeel van het HvJ EU over de geldigheid en uitleg van de verordening gebonden.

   3.9. Dat de in het Sturgeon-arrest gegeven uitleg van de artikelen 5, 6 en 7 van verordening nr. 261/2004 in strijd is met het IATA-arrest, vermag het hof niet in te zien. De kantonrechter wijst er in dit verband terecht op dat de in het Sturgeon-arrest beantwoorde vraag een andere is dan die in het IATA-arrest aan...