Besluit verplicht elektronisch communiceren professionele wettelijke vertegenwoordigers

Besluit van 19 december 2024, houdende regels met betrekking tot het verplicht elektronisch indienen van verzoeken en mededelingen in zaken betreffende curatele, beschermingsbewind en mentorschap voor professionele wettelijke vertegenwoordigers (Besluit verplicht elektronisch communiceren professionele wettelijke vertegenwoordigers)

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Op de voordracht van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, T.H.D. Struycken, van 7 oktober 2024, directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. 5822653; Gelet op artikel 33, tweede lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de artikelen 383, achtste lid, 435, achtste lid, en 452, achtste lid, van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek; De Afdeling Advisering van de Raad van State gehoord (advies van 13 november 2024, nr. W16.24.00282/II); Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, T.H.D. Struycken van 16 december 2024, directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. 5942201; Hebben goedgevonden en verstaan:

Artikel 1

1. Verzoeken en mededelingen en de indiening en verzending van andere stukken in zaken betreffende curatele, onderbewindstelling en mentorschap als bedoeld in titels 16, 19 en 20 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de uitwisseling van overige berichten met en door de kantonrechter worden elektronisch gedaan. 2. Het eerste lid is van toepassing op personen die ten behoeve van drie of meer personen curator, bewindvoerder of mentor zijn als bedoeld in de artikelen 383, zevende lid, 435, zevende lid, en 452, zevende lid, van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op 1 januari 2026.

Artikel 3

Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit verplicht elektronisch communiceren professionele wettelijke vertegenwoordigers.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst. ’s-Gravenhage, 19 december 2024Willem-AlexanderDe Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, T.H.D. Struycken

Uitgegeven de dertigste december 2024 De Minister van Justitie en Veiligheid, D.M. van Weel

NOTA VAN TOELICHTING

Algemeen

1. Inleiding

   Dit besluit regelt dat in zaken betreffende curatele, bewind en mentorschap professionele wettelijke vertegenwoordigers verplicht elektronisch communiceren met de kantonrechter. Zaken betreffende curatele, bewind en mentorschap zijn zaken waarin de kantonrechter een beschermingsmaatregel instelt voor meerderjarige personen die tijdelijk of duurzaam niet in staat zijn hun vermogensrechtelijke belangen en/of hun belangen van niet-vermogensrechtelijke aard zelf behoorlijk waar te nemen. Bij de instelling van een beschermingsmaatregel – curatele, onderbewindstelling of mentorschap – of zo spoedig daarna benoemt de kantonrechter een wettelijk vertegenwoordiger. Afhankelijk van de ingestelde maatregel is dat een curator, beschermingsbewindvoerder of mentor. Professionele wettelijk vertegenwoordigers zijn curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren die drie of meer personen onder hun hoede hebben. Voor hen gelden bepaalde kwaliteitseisen die zijn neergelegd in het Besluit kwaliteitseisen curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren (hierna: het Besluit kwaliteitseisen).1 Op het voldoen aan de kwaliteitseisen houdt de kantonrechter toezicht. Daarnaast moeten curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren periodiek ten overstaan van de kantonrechter verantwoording afleggen en verslag doen van het verloop en de voortgang van de beschermingsmaatregel waarbij zij als wettelijk vertegenwoordiger zijn benoemd. Verder kunnen zij gedurende het verloop van de beschermingsmaatregel verschillende verzoeken bij de kantonrechter indienen. De verplichting tot elektronisch communiceren met de kantonrechter geldt alleen voor wettelijke vertegenwoordigers die onder het Besluit kwaliteitseisen vallen en met drie of meer personen onder hun hoede als «professioneel» worden aangemerkt. Curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren op wie het Besluit kwaliteitseisen niet van toepassing is (de «particuliere» curator, beschermingsbewindvoerder of mentor) zijn niet verplicht om elektronisch te communiceren met de rechtspraak. Voor hen geldt de mogelijkheid om gebruik te maken van de opengestelde elektronische weg.

2. Achtergrond

   Eind 2018 heeft de Raad voor de rechtspraak (hierna: de Rvdr) het Basisplan digitalisering civiel recht en bestuursrecht vastgesteld (hierna: het basisplan).2 Dit basisplan heeft tot doel de digitale toegankelijkheid van de Rechtspraak voor procespartijen en procesvertegenwoordigers te realiseren. Daartoe wordt stapsgewijs de externe digitale toegankelijkheid in alle zaakstromen voor civiel recht – inclusief verzoeken in het kader van toezicht (waaronder curatele, beschermingsbewind en mentorschap) – en bestuursrecht bereikt door de berichten- en stukkenwisseling tussen partijen, zaaksbetrokkenen en gerechten digitaal mogelijk te maken. Hierbij wordt de mogelijkheid om elektronisch te communiceren met de rechtspraak gefaseerd, per zaakstroom, opengesteld. Als de invoering van elektronisch communiceren in een zaakstroom op vrijwillige basis bij de rechterlijke instanties goed is verlopen, kan het vervolgens voor die zaakstroom voor professionele partijen verplicht worden gesteld.

   Het Besluit elektronisch procederen (Bep) is van toepassing op het verplicht elektronisch communiceren met de kantonrechter. In overeenstemming met artikel 2, eerste lid, van het Bep wijst het Landelijk procesreglement CBM-verzoeken3 voor deze zaken het al bij het team Toezicht van de Rechtspraak in gebruik zijnde Aansluitpunt Toezicht aan inclusief «Mijn LKB» (artikel 1.1.3). Het digitale systeem is ontworpen met consultatie van de brancheverenigingen van curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren. Het doen van verzoeken en mededelingen en het indienen van andere (proces)stukken in het kader van het rechterlijk toezicht op de kwaliteit van professionele wettelijke vertegenwoordigers en op het verloop en de voortgang van de beschermingsmaatregel zullen door professionele wettelijke vertegenwoordigers voortaan uitsluitend via het Aansluitpunt Toezicht plaatsvinden. Ook het uitwisselen van berichten en stukken tussen de kantonrechter die de professionele wettelijke vertegenwoordiger heeft benoemd en ten overstaan van wie rekening en verantwoording wordt afgelegd, en de professionele wettelijke vertegenwoordiger zal voortaan verplicht via dit systeem plaatsvinden. Daarnaast blijft het mogelijk om via het portaal van de rechtspraak «Mijn CBM» verzoeken, mededelingen en andere (proces)stukken elektronisch bij de kantonrechter in te dienen.

   De grondslag voor het verplicht stellen van het elektronisch indienen van stukken in het kader van toezicht op de kwaliteitseisen voor professionele wettelijke vertegenwoordigers en op het verloop en de voortgang van de curatele, het beschermingsbewind en het mentorschap, is gelegen in artikel 33 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). Op grond van het tweede lid, tweede volzin, van dit artikel is een algemene maatregel van bestuur (AMvB) vereist waaraan op grond van het vijfde lid van het artikel een voorhangprocedure is gekoppeld. Artikel 33 Rv betreft een algemene regeling voor het elektronisch verzenden van berichten aan en door de civiele afdelingen van de gerechten.

   Daarnaast is de grondslag voor dit besluit gelegen in de artikelen 383, achtste lid, 435, achtste lid, en 452, achtste lid, van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Deze artikelen bepalen dat bij AMvB nadere regels kunnen worden gesteld over de wijze van overlegging van de verklaringen en het verslag bedoeld in die artikelen. Deze verklaringen en het verslag alsook de rekening en verantwoording die de curator en beschermingsbewindvoerder jaarlijks moeten indienen en het periodieke verslag van de curator, beschermingsbewindvoerder en mentor over het verloop van de beschermingsmaatregel zijn berichten van de professionele wettelijke vertegenwoordigers aan de kantonrechter. Deze stukken kunnen worden beschouwd als mededelingen en verzoeken in de zin van artikel 33 Rv met het doel om als wettelijke vertegenwoordiger benoemd te kunnen worden en als zodanig te kunnen blijven optreden.

3. Inhoud

   Dit besluit regelt dat in zaken betreffende curatele, bewind en mentorschap curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren die drie of meer personen onder hun hoede hebben en op grond van de artikelen 1:383, zevende lid, 1:435, zevende lid, en 1:452, zevende lid, BW onder het Besluit kwaliteitseisen vallen («professionele» curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren) verplicht elektronisch communiceren met de kantonrechter. De verplichting tot elektronisch communiceren geldt niet voor andere...