Uitspraak Nº 20-003056-21. Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 2026-04-16

• ECLI: ECLI:NL:GHSHE:2026:996
• Date: 16 April 2026
• Docket Number: 20-003056-21
• Issuer: Gerechtshof 's-Hertogenbosch (Nederland)

Parketnummer : 20-003056-21

Uitspraak : 16 april 2026

TEGENSPRAAK

Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof

's-Hertogenbosch

gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de meervoudige kamer van de rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch, van 23 december 2021 in de strafzaak met parketnummer 01/997520-16 tegen:

[verdachte]

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1956,

zonder bekende woon- of verblijfplaats in Nederland,

doch wonende te [adres 1] .

Hoger beroep

Bij vonnis waarvan beroep is de verdachte ter zake van:

• -

  het medeplegen van witwassen, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte hieraan feitelijk leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd (feit 1, primair),

• -

  witwassen, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte hieraan feitelijk leiding heeft gegeven (feit 2, primair),

• -

  valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte hieraan feitelijk leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd (feit 3, primair),

• -

  valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte hieraan feitelijk leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd (feit 4, primair) en

• -

  het opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte hieraan feitelijk leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd (feit 5, primair),

veroordeeld tot een gevangenisstraf van 60 maanden, met aftrek van voorarrest.

De verdachte heeft tegen voormeld vonnis hoger beroep ingesteld.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen in hoger beroep van 8 oktober 2024, 6 november 2025, 11 november 2025, 20 november 2025, 15 januari 2026, 5 maart 2026 en 16 april 2026 en het onderzoek op de terechtzittingen in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door de verdachte naar voren is gebracht.

De advocaten-generaal (hierna gezamenlijk: de advocaat-generaal) hebben gevorderd dat het hof het vonnis waarvan beroep zal bevestigen, met uitzondering van de opgelegde straf en, in zoverre opnieuw rechtdoende, de verdachte zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 48 maanden, met aftrek van voorarrest.

De verdachte heeft primair aangevoerd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk in de strafvervolging dient te worden verklaard ten aanzien van het onder feit 1 tot en met feit 5 tenlastegelegde. Subsidiair is bewijsuitsluiting en integrale vrijspraak van het onder feit 1 tot en met feit 5 tenlastegelegde bepleit. Meer subsidiair is een strafmaatverweer gevoerd. Tevens heeft de verdachte verzocht de voorlopige hechtenis op te heffen.

De rechtsbijstand van de verdachte

Alvorens aan de inhoudelijke overwegingen toe te komen, overweegt het hof ten aanzien van de rechtsbijstand van de verdachte het volgende. Het hof heeft zich beraden over de vraag of de inhoudelijke behandeling ter terechtzittingen in hoger beroep van 6 november 2025, 11 november 2025, 20 november 2025 en 15 januari 2026 doorgang konden vinden, omdat de verdachte – ondanks de uiterst complexe problematiek die aan de orde is – tijdens die inhoudelijke behandeling ter terechtzittingen niet werd bijgestaan door een raadsman of -vrouw. Het hof komt kort samengevat tot het oordeel dat de verdachte ondubbelzinnig, desbewust en vrijwillig afstand heeft gedaan van haar recht op rechtsbijstand en dat bij de berechting in hoger beroep artikel 6 van het Europees verdrag voor de rechten van de mens (hierna: EVRM) niet is geschonden.

De procesgang is, voor zover van belang, als volgt geweest.

• -

  i ) De verdachte is ten tijde van de aanhouding en de voorlopige hechtenis – vanaf 10 oktober 2017 tot en met 26 januari 2018 – en tijdens de mondelinge behandeling ter terechtzitting van de rechtbank van 28 januari 2018 bijgestaan door de raadsman mr. A.L. Stegeman , advocaat te Heerlen.

• -

  ii) Tijdens de mondelinge behandeling ter terechtzittingen van de rechtbank van 10 november 2020 en 1 december 2020 werd de verdachte uit eigen keuze niet bijgestaan door een raadsman of -vrouw. De rechtbank heeft de verdachte gewezen op de gevolgen van die keuze. De verdachte heeft verklaard dat zij voor deze terechtzittingen afstand doet van haar recht op rechtsbijstand, maar dat zij mogelijk in een latere fase wel gebruik wil maken van een raadsman of -vrouw.

• -

  iii) Tijdens de mondelinge behandeling ter terechtzittingen van de rechtbank van 18 mei 2021, 1 juni 2021 en van 9, 10, 11, 15, 16, 18, 22, 23 november 2021 en 9 december 2021 werd de verdachte bijgestaan door de raadsman mr. M.C.J. Schoenmakers , advocaat te ’s-Hertogenbosch.

• -

  iv) De appelschriftuur is op 5 januari 2022 ingediend namens de verdachte door mr. Schoenmakers voornoemd.

• -

  v) Op 7 januari 2022 heeft mr. A.F.Th.M. Heutink , advocaat te Gennep , zich gesteld als opvolgend advocaat van de verdachte en een aanvulling op de appelschriftuur ingediend.

• -

  vi) Het hof heeft op 26 juni 2024 bericht ontvangen dat strafzaak van de verdachte in hoger beroep is overgenomen van mr. Heutink door LEFF advocaten te Nijmegen. Tijdens de regiezitting van het hof op 8 oktober 2024 werd de verdachte bijgestaan door mr. P.T.H. Janssen , advocaat te Nijmegen.

• -

  vii) Op 9 april 2025 heeft mr. P.J.F.M. de Kerf , advocaat te Nijmegen, zich gesteld als raadsman van de verdachte. Op 4 juli 2025 heeft de verdachte het hof per e-mail bericht dat mr. De Kerf zich heeft onttrokken.

• -

  viii) Op 15 september 2025 is door de strafgriffie een e-mailbericht gestuurd naar de verdachte dat in overleg met de voorzitter van de strafkamer contact is gezocht met een advocaat die de verdachte kan bijstaan en een voorstel gedaan voor een advocaat (mr. M. Verschoor , Hertoghs Advocaten ). De verdachte heeft dit voorstel afgewezen.

• -

  ix) De verdachte heeft per e-mailbericht van 24 september 2025 gereageerd dat de verdachte tijdens de mondelinge behandeling ter terechtzittingen van het hof van 6 november 2025, 11 november 2025 en 20 november 2025 niet zal worden bijgestaan door een raadsman of -vrouw en dat de straf- en ontnemingszaak desondanks doorgang kunnen vinden.

• -

  x) De verdachte is tijdens de mondelinge behandeling ter terechtzittingen van het hof van 6 november 2025, 11 november 2025, 20 november 2025 en 15 januari 2026 niet bijgestaan door een raadsman of -vrouw. De verdachte heeft toegelicht dat zij zichzelf – gelet op de complexiteit van de zaak en haar kennis van het dossier – het meest geschikt acht om haar verdediging te voeren. De zoektocht van de verdachte naar een geschikte raadsman of -vrouw heeft tot niets geleid.

Het hof heeft de verdachte tijdens de behandeling ter terechtzittingen in hoger beroep van 6 november 2025, 11 november 2025, 20 november 2025 en 15 januari 2026 meermaals gevraagd of zij gebruik wenst te maken van de diensten van een raadsman of -vrouw en haar meermaals gewezen op de gevolgen van haar keuze om haar eigen verdediging te voeren. De verdachte heeft desondanks volhard in haar keuze om niet te worden bijgestaan door een raadsman of -vrouw. Dit heeft naar het oordeel van het hof dan ook te gelden als een ondubbelzinnige, desbewuste en vrijwillige afstand van het recht op rechtsbijstand1. Het hof heeft die keuze van de verdachte gerespecteerd, mede gelet op de omstandigheid dat de wet in het onderhavige geval niet de mogelijkheid kent van rechtsbijstand tegen de wil van de verdachte2. Het is het hof niet gebleken dat de verdachte de draagwijdte van haar keuze niet ten volle overzag. Tijdens de behandeling ter terechtzittingen in hoger beroep van 6 november 2025, 11 november 2025, 20 november 2025 en 15 januari 2026 heeft het hof bijzondere aandacht geschonken aan de positie van de verdachte,3 door hetgeen tijdens de mondelinge behandeling is verklaard door partijen ten behoeve van de verdachte in voorkomende gevallen te herhalen en te verifiëren dat zij heeft begrepen wat er is verklaard en wat de (juridische) gevolgen daarvan zijn, mede in het licht van hetgeen er voor haar op het spel stond. Het hof heeft hiermee voorzien in een eventuele tekortkoming in het recht op een effectieve verdediging, omdat de verdachte geen bijstand van een rechtsgeleerde raadsman of -vrouw had. Gelet op al het voorgaande acht het hof de omstandigheid dat de verdachte haar eigen verdediging heeft gevoerd geen schending van artikel 6 EVRM.

Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in de strafvervolging

De verdachte heeft ten aanzien van het onder feit 1 tot en met feit 5 tenlastegelegde primair betoogd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk is in de strafvervolging van de verdachte. Subsidiair is betoogd dat het onrechtmatig handelen van het Openbaar Ministerie moet leiden tot bewijsuitsluiting. Meer subsidiair is verzocht om vanwege de hieronder genoemde onrechtmatigheden strafvermindering toe te passen.

Daartoe is – op de gronden zoals nader in de pleitaantekeningen verwoord – zakelijk weergegeven het volgende aangevoerd.

A. Nederland heeft geen rechtsmacht ten aanzien van het onder feit 1 (primair en subsidiair), feit 2 (primair en subsidiair) en feit 3 (primair en subsidiair) tenlastegelegde omdat: (a) die feiten niet in Nederland zijn gepleegd als bedoeld in artikel 2 van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr), maar in Hong Kong en/of Taiwan en (b) [verdachte rechtspersoon 1] (hierna: [verdachte rechtspersoon 1] ) geen ‘Nederlander’ is als bedoeld in artikel 7 Sr. Dit betekent dat het Openbaar Ministerie ten aanzien van die feiten niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de strafvervolging van de verdachte.

De start van het strafrechtelijk onderzoek is onrechtmatig geweest, omdat het proces-verbaal...