Uitspraak Nº 200.189.603/01. Gerechtshof Den Haag, 2018-01-23

Datum uitspraak:23 januari 2018
Uitgevende instantie::Gerechtshof Den Haag
 
GRATIS UITTREKSEL

GERECHTSHOF DEN HAAG

Afdeling Civiel recht

zaaknummer : 200.189.603/01

zaaknummer Hoge Raad : 12/03167

zaaknummer Hof Amsterdam : 200.078.395

zaak-/rolnummer rechtbank : 249808/HA ZA 08-1090

Arrest van 23 januari 2018

in de zaak van

PR Aviation B.V.,

gevestigd te Soest,

appellante,

nader te noemen: PR Aviation,

advocaat: mr. J.P. Heering te Den Haag,

tegen

Ryanair Limited,

gevestigd te Dublin, Ierland,

geïntimeerde,

hierna te noemen: Ryanair,

advocaat: mr. R.S. Le Poole te Haarlem.

Het verloop van het geding

1. Bij arrest van 11 maart 2016 heeft de Hoge Raad het geding verwezen naar dit hof ter verdere behandeling en beslissing. Partijen zijn verschenen. Vervolgens heeft Ryanair een memorie na verwijzing en vermeerdering van eis genomen, en PR Aviation een memorie na cassatie en verwijzing. Daarna hebben partijen de zaak laten bepleiten, Ryanair door haar advocaat voornoemd en mr. L. Broers, advocate te Haarlem, en PR Aviation door mr. A.P. Groen, advocaat te Amsterdam, allen aan de hand van overgelegde pleitnotities. Voorafgaand aan de pleitzitting heeft Ryanair nadere stukken overgelegd, die in het proces-verbaal van de zitting zijn gespecificeerd. Vervolgens hebben partijen arrest gevraagd.

Beoordeling van het hoger beroep

2. Dit arrest is als volgt ingedeeld:

I. Feiten (rov. 3)

II. De procedure: eerdere instanties (rov. 4-14)

III. De omvang van de rechtsstrijd na verwijzing; eisvermeerdering (rov. 15-25)

IV. Contractuele grondslag (rov. 26-41)

V. Toepasselijk recht (rov. 42-94)

VI. Toepassing van Iers en Nederlands recht (rov. 95-102)

VII. Slotsom en proceskosten (rov. 103-114)

I. Feiten

3. In dit geding na verwijzing kan, mede blijkens de op 17 januari 2014 en 11 maart 2016 uitgesproken arresten van de Hoge Raad, onder meer van de volgende, door de rechtbank Utrecht en het hof Amsterdam vastgestelde feiten worden uitgegaan.

1. Ryanair

3.1.

Ryanair is een in Ierland gevestigde luchtvaartmaatschappij, die sinds 1985 vluchten in Europa uitvoert. De operationele activiteiten van Ryanair zijn gebaseerd op een concept van lage kosten.

3.2.

Sinds 2000 exploiteert Ryanair de website www.ryanair.com. Onderaan de beginpagina van de website is vermeld: “Use of this site is subject to the Ryanair.com Terms and Conditions.” Deze zinsnede bevat een link naar de Terms of Use of the Ryanair Website, hierna te noemen: de gebruiksvoorwaarden.

3.3.

De gebruiksvoorwaarden luidden tot het moment dat de onderhavige procedure op 27 mei 2008 werd geëntameerd – voor zover van belang – als volgt:

“1. Algemeen. De eigenaar van deze website is Ryanair Limited (…). Door het gebruik van deze website stemt u ermee in wettelijk gebonden te zijn aan en te handelen in overeenstemming met deze Gebruiksvoorwaarden en alle andere toepasselijke bepalingen; u stemt er in het bijzonder mee in niet de activiteiten uit te voeren die zijn verboden volgens artikel 3 tot en met 5 hierna. Als u niet instemt met deze Gebruiksvoorwaarden en/of met enige andere toepasselijke bepaling, is het u niet toegestaan deze website te gebruiken en gaat u hiermee akkoord.

2. Exclusief distributiekanaal. Deze website en het Ryanair callcenter zijn de exclusieve distributiekanalen van de diensten van Ryanair. (…) De diensten van Ryanair bestaan onder meer uit vluchten alsmede uit eventuele andere diensten die door of in samenwerking met Ryanair aan de passagiers van Ryanair en/of aan het publiek kunnen worden aangeboden.

3. Toegestaan gebruik. Het is u niet toegestaan deze website te gebruiken voor enig ander doeleinde dan de volgende particuliere en niet-commerciële doeleinden:

(i) het bekijken van deze website; (ii) het verrichten van boekingen; (iii) het doornemen/wijzigen van boekingen; (iv) het controleren van informatie betreffende aankomst-/vertrektijden; (v) online inchecken; (vi) naar andere websites gaan via koppelingen die worden geboden op deze website; en (vii) het gebruiken van andere voorzieningen die kunnen worden geboden op deze website. Het gebruik van deze website voor enig ander doeleinde dan de hiervoor vermelde particuliere en niet-commerciële doeleinden is verboden. In het bijzonder is het gebruik van enig geautomatiseerd systeem of software om gegevens te extraheren uit deze website voor weergave op een andere website (‘screen scraping’) verboden. Daarnaast mag de website niet zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Ryanair worden gebruikt om op commerciële basis details van de vluchten van Ryanair te verstrekken aan anderen, de diensten van Ryanair ter verkoop aan te bieden aan anderen, de diensten van Ryanair aan te schaffen om deze door te verkopen aan anderen, of dergelijke activiteiten uit te voeren.

4. Intellectueel eigendom. Alle informatie, gegevens en materialen die te vinden zijn op deze website, met inbegrip van namen, logo’s, vluchtschema’s, prijzen, enzovoort, evenals het kleurenschema en de lay-out van de website, zijn onderhevig aan auteursrechten, rechten met betrekking tot handelsmerken, databaserechten en/of andere intellectuele-eigendomsrechten. U mag deze informatie, gegevens en materialen, en het kleurenschema en de lay-out van deze website uitsluitend gebruiken, wanneer en in de mate waarin dit is vereist voor uw toegestane persoonlijke, niet-commerciële doeleinden, zoals beschreven in artikel 3 hiervoor. Enig ander gebruik en/of reproductie van de informatie, gegevens of materialen, of van het kleurenschema of de lay-out van de website zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Ryanair is verboden, vormt een schending van deze gebruiksvoorwaarden en kan een schending inhouden van de intellectuele-eigendomsrechten van Ryanair. Ryanair behoudt zich het recht voor om zonder verdere kennisgeving de actie te ondernemen die het noodzakelijk acht met betrekking tot enig ongeautoriseerd gebruik van deze website, inclusief het ondernemen van gerechtelijke stappen.

5. Koppelingen naar deze website. U mag geen koppelingen maken en/of exploiteren naar deze website zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Ryanair. Toestemming hiervoor kan op elk gewenst moment naar goeddunken van Ryanair worden ingetrokken.

6. Beperkte aansprakelijkheid. Ryanair wijst alle aansprakelijkheid van de hand voor enige verliezen en/of schade voortvloeiende uit het gebruik van deze website of van enige andere website waarnaar deze website een koppeling verstrekt, en/of van het gebruik van informatie die op deze website of enige andere website waarnaar wordt gekoppeld, te vinden is.

(…)”

3.4.

In deze versie van de gebruiksvoorwaarden was vervolgens onder punt 7 een forumkeuze voor de Engelse rechter en een rechtskeuze voor Engels recht opgenomen, luidende (in het Engels):

“7. Applicable law and jurisdiction. Disputes arising from the use of this website and the interpretation of these Terms of Use of the Ryanair Website are governed by English law.
All disputes relating to these Terms of Use and the use of the Ryanair Website are subject to the exclusive jurisdiction of the English Courts, save that Ryanair may, at its sole discretion, institute proceedings in the country of your domicile.”

3.5.

Begin 2009 zijn de gebruiksvoorwaarden van Ryanair gewijzigd. Punt 7 van deze nieuwe versie luidde (in de Nederlandse versie) als volgt:

“7. Toepasselijke wetgeving en recht. Het is een voorwaarde voor het gebruik van de Ryanair-website, waaronder toegang tot informatie over vluchtgegevens, kosten, enzovoort, dat een dergelijke partij valt onder de exclusieve bevoegdheid van de Rechtbanken van de Republiek Ierland en dat de wetgeving in dat rechtsgebied van toepassing op deze partij, inclusief alle partijen die dergelijke informatie of functies gebruiken voor zichzelf of namens anderen.
Uitsluitend naar eigen goeddunken van Ryanair, kan Ryanair een juridische procedure starten tegen een partij die deze voorwaarden en bepalingen schendt, naar keuze, in Ierland of op de locatie waar de schending heeft plaatsgevonden of in het land waar die partij woonachtig is, en in het geval van meerdere partijen in het land waarin een van deze partijen woonachtig is, hierbij zullen alle andere partijen zich onderwerpen aan de regelgeving dit rechtsgebied.
Ter verduidelijking: wanneer een passagier of persoon die is vervoerd of zal worden vervoerd in navolging van een vervoerscontract met Ryanair een proces wil aanspannen tegen Ryanair op basis van een vervoerscontract, zal dit proces alleen worden aangespannen door de passagier in overeenstemming met de voorwaarden van het Verdrag van Montréal 1999 en EU-verordening 2027/1997 (gewijzigd bij Verordening 889/2002) of mogelijke verdere aanpassingen van het Verdrag van Montréal of verdere aanpassingen van de Verordening die van tijd tot tijd worden uitgevoerd.”

3.6.

In maart 2012 – ten tijde van het arrest van het hof Amsterdam in deze zaak, zie hierna rov. 7 – waren de gebruiksvoorwaarden van Ryanair inmiddels wederom gewijzigd. Punten 2 en 3 van deze versie luiden, voor zover van belang, als volgt:

“2. Exclusief distributiekanaal. Deze website en het Ryanair callcenter zijn de exclusieve distributiekanalen van de diensten van Ryanair. Ryanair.com is de enige website die bevoegd is om vluchten van Ryanair te verkopen. Ryanair staat niet toe dat andere websites haar vluchten verkopen, hetzij op zichzelf of als onderdeel van een pakket. (...)

3. Toegestaan gebruik. U mag deze website uitsluitend gebruiken voor de volgende particuliere en niet-commerciële doeleinden: (i) deze website bekijken; (ii) boekingen verrichten; (iii) boekingen controleren/wijzigen; (iv) informatie over aankomst/vertrek controleren; (v) online inchecken; (vi) naar andere websites gaan via koppelingen op deze website; (vii) andere...

Om verder te lezen

PROBEER HET UIT