Uitspraak Nº 22/496. College van Beroep voor het bedrijfsleven, 2024-11-26

• ECLI: ECLI:NL:CBB:2024:853
• Date: 26 November 2024
• Docket Number: 22/496
• Issuer: College van Beroep voor het bedrijfsleven (Nederland)

uitspraak

COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN

zaaknummer: 22/496

uitspraak van de meervoudige kamer van 26 november 2024 op het beroep van: Stichting Dierenrecht, te Amsterdam (de Stichting)

(gemachtigde: mr. H.P. Wellenberg)

en

de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

(gemachtigde: mr. E.M. Scheffer)

Als derde-partij heeft aan het geding deelgenomen:

[naam 1] , te [woonplaats] (de manege)

(gemachtigde: [naam 2] )

Procesverloop

Met het besluit van 13 april 2021 (afwijzingsbesluit) heeft de minister het verzoek van de Stichting om handhavend op te treden tegen de manege wegens overtreding van de Wet dieren, afgewezen.

Met het besluit van 11 februari 2022 (bestreden besluit) heeft de minister het bezwaar van de Stichting ongegrond verklaard en het afwijzingsbesluit gehandhaafd.

De Stichting heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.

De minister heeft een verweerschrift ingediend.

De Stichting en de minister hebben nadere stukken ingezonden.

De zitting was op 4 juli 2024. Aan de zitting hebben deelgenomen: [naam 3] en [naam 4] , namens de Stichting, bijgestaan door haar gemachtigde, de gemachtigde van de minister vergezeld door [naam 5] en [naam 6] , en namens de manege [naam 2] , vergezeld door [naam 7] .

Overwegingen

Inleiding

1.1

Met de brief van 22 december 2020 (handhavingsverzoek) heeft de Stichting de minister verzocht om handhavend op te treden tegen de manege vanwege overtreding van artikel 2.1, eerste lid, van de Wet dieren en meerdere voorschriften uit de Gids voor Goede Praktijken (Gids).

1.2

Naar aanleiding van het verzoek hebben een toezichthoudend dierenarts en een inspecteur van de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) op 10 februari 2021 een controle uitgevoerd op de manege. De bevindingen van deze controle zijn neergelegd in een veterinaire verklaring van 22 maart 2021. De verklaring vermeldt, voor zover hier van belang het volgende over de situatie:

“Op woensdag 10 februari 2021 omstreeks 11.00 uur, werd(en) door mij beoordeeld:

Soort dieren : Paarden

Aantal dieren (geschat): circa 200

Gegevens omtrent de houder van dieren:

Naam/adres/plaats : [naam 1] […]

Op woensdag 10 februari 2021 heb ik, […], samen met inspecteur […] een controle uitgevoerd op bovenstaand adres, het betrof een onaangekondigde controle. Wij zijn beiden werkzaam in het team Dierenwelzijn van de NVWA. In dit team werk ik als dierenarts met als specialisatie paard.

Aangekomen op het bedrijf zag ik dat op het moment van de controle een deel van de paarden/pony’s werd ingezet voor de lessen, ik zag paarden in een stapmolen, enkele paarden welke losliepen in een van de binnenbakken en zag paarden welke op stal stonden gehuisvest. Ik zag dat de paarden over het algemeen in een goede conditie verkeerden en een goed verzorgde indruk maakten. Een van de houders, dhr. [naam 9] , vertelde mij circa 150 pensionpaarden op het bedrijf te huisvesten en circa 80 manegepaarden/pony’s. De houder maakte een betrokken indruk en uit het gesprek maakte ik op dat het de gezondheid en het welzijn van de paarden een zeer belangrijk aandachtspunt zijn binnen het bedrijf.

Ik zag dat er sprake was van een hygiënische huisvesting met een schone en droge ligplaats voor alle dieren. Ik zag dat het merendeel van de boxen, naast een open voorzijde ook een opening in de zijwanden had waardoor de paarden elkaar ook konden zien/snuffelen. Ik zag dat de paarden en pony’s de beschikking hadden over vers drinkwater en ruim voldoende ruwvoer. Ik zag dat de paarden en pony’s, zonder uitzondering, in een goede lichamelijke conditie verkeerde en een goed verzorgde indruk maakte. In verschillende binnenbakken werd op het moment van de controle les gegeven, de pony’s en paarden maakte een rustige maar alerte indruk. Ik nam geen kreupelheden of andere klinische afwijkingen waar. Houder gaf aan dat de pony’s en paarden naast de beweging in de lessen, ook los met elkaar in de rijbaan worden gezet. In de periode van maart tot en met september/oktober worden de paarden/pony’s tevens buiten in paddocks/weilandjes gehouden.

Naar aanleiding van de controle heb ik contact gehad met de FNRS (contactpersoon [naam 7] , directeur FNRS), de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra. De heer [naam 7] gaf onder andere aan dat ook binnen de FNRS het welzijn een steeds prominentere plek inneemt en de FNRS tevens werkt met een zogenaamde welzijnscheck. De heer [naam 7] gaf aan dat de [naam 1] met regelmaat bezocht wordt door de FNRS en is geaccrediteerd met 5 sterren.

Om een completer beeld van het bedrijf te krijgen heb ik contact opgenomen met een van de praktiserend dierenartsen welke het bedrijf begeleiden (drs. [naam 10] , Dierenkliniek [naam 11] ). drs. [naam 10] gaf aan zich geen enkele zorg te maken op het gebied van dierwelzijn en/of de diergezondheid. De kliniek wordt daarnaast met regelmaat geconsulteerd voor zowel de pensionpaarden als de manegepaarden/pony’s.

Conclusie: geen omissies op het gebied van dierenwelzijn, controle akkoord.”

1.3

Naar aanleiding van deze bevindingen van de toezichthoudend dierenarts heeft de minister met het afwijzingsbesluit het handhavingsverzoek afgewezen.

1.4

Bij het bestreden besluit heeft de minister het bezwaar van de Stichting ongegrond verklaard en het afwijzingsbesluit gehandhaafd.

1.5

De Stichting is het niet eens met het bestreden besluit en heeft beroep ingesteld.

Standpunt van de Stichting

2.1

De Stichting voert aan dat de wijze waarop de manege haar paarden en pony’s houdt niet voldoet aan de vereisten die voortvloeien uit de artikelen 2.1, eerste lid, en 2.2, achtste lid, van de Wet dieren en artikel 1.6, eerste en tweede lid, van het Besluit houders van dieren (Bhd). Volgens haar krijgen de dieren in strijd met deze voorschriften onvoldoende (vrije) beweging en hebben deze onvoldoende de mogelijkheid tot essentieel sociaal contact.

2.2

De minister had voor het oordeel of er sprake is van voldoende beweging niet mogen afgaan op het oordeel van de eigenaar van de manege, de praktiserend dierenarts en de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra (FNRS). Dit zijn geen objectieve bronnen.

De minister laat zich niet uit over wat voor paarden voldoende beweging is en in welke vorm die beweging moet worden geboden. De minister had bijvoorbeeld inzage kunnen vragen in een schema of rooster. Alleen daarom al is het bestreden besluit in strijd met het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel. Volgens de Stichting is niet duidelijk of, en zo ja, hoe, de minister met de Gids de open normen uit de Wet dieren en het Bhd invult.

De paarden van de manege krijgen minder beweging dan vanuit de sector als wenselijk wordt gezien en zoals volgt uit de Gids. De paarden bij de manege staan het grootste gedeelte van de dag in de box, wat blijkt uit een geluidsopname van een medewerkster van de manege. Van dagelijkse weidegang of vrije beweging voor alle paarden is geen sprake. Zo wordt in een rapport van [naam 12] uit 2023 aangegeven dat twee tot vier uur vrije beweging voor een aanzienlijke afname van negatief gedrag zorgt.

...