Uitspraak Nº 25/05060. Hoge Raad, 2026-10-02

• ECLI: ECLI:NL:HR:2026:1586
• Date: 02 October 2026
• Docket Number: 25/05060

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

CIVIELE KAMER

Nummer 25/05060

Datum 2 oktober 2026

ARREST

In de zaak van

[eiser 1 t/m 42]

,

EISERS tot cassatie,

hierna: de Afghaanse eisers,

advocaten: J.J. Valk en F.J.L. Kaptein,

tegen

DE STAAT DER NEDERLANDEN (Ministerie van Buitenlandse Zaken, Ministerie van Defensie en Ministerie van Asiel en Migratie),

zetelende te Den Haag,

VERWEERDER in cassatie,

hierna: de Staat,

advocaten: M.E.A. Möhring en S.M. Kingma.

1 Procesverloop

Voor het verloop van het geding in feitelijke instanties verwijst de Hoge Raad naar:

a. de vonnissen in de kort gedingzaak 11805529/RL EXPL 25-13415 van de kantonrechter te Den Haag van 7 augustus 2025 en 2 september 2025;

b. de arresten in de zaak 200.358.823/01 van het gerechtshof Den Haag van 12 september 2025 en 4 november 2025.

De Afghaanse eisers hebben tegen het arrest van het hof van 4 november 2025 beroep in cassatie ingesteld.

De Staat heeft een verweerschrift tot verwerping ingediend.

Partijen zijn overeengekomen dat de procedure in cassatie overeenkomstig het bepaalde in art. 3.1.12.1 van het Procesreglement Hoge Raad der Nederlanden wordt verkort door de schriftelijke toelichtingen op te nemen in de procesinleiding en het verweerschrift.
De conclusie van de Advocaat-Generaal G. Snijders strekt tot verwerping van het beroep.
De advocaten van de Afghaanse eisers hebben schriftelijk op die conclusie gereageerd.

2 Uitgangspunten en feiten

2.1

In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan.

(i) Op 15 augustus 2021 hebben de Taliban in Afghanistan de macht overgenomen van de regering die tot dat moment het land bestuurde.

(ii) De medewerkers van de Nederlandse ambassade in Kaboel hebben kort voor de machtsovername de ambassade verlaten en hun toevlucht gezocht op de internationale luchthaven van Kaboel. Zij zijn vanaf die luchthaven geëvacueerd. Tot de personen die zijn geëvacueerd, behoorden ook bewakers van de Nederlandse ambassade met de Hongaarse nationaliteit.

(iii) Voor de bewaking van (de buitenste ring van) de Nederlandse ambassade in Kaboel had de Staat een overeenkomst gesloten met een lokale dienstverlener, Asman Abi . Asman Abi had voor deze bewakingsdiensten lokaal personeel in dienst.

(iv) De Afghaanse eisers hebben de Staat verzocht om hen, samen met hun familieleden, naar Nederland over te brengen. Zij hebben zich daarbij op het standpunt gesteld dat zij voor Asman Abi bewakingsdiensten bij de Nederlandse ambassade hebben verricht en om die reden – sinds de machtsovername door de Taliban – gevaar lopen in Afghanistan. De Staat heeft aan het verzoek tot overbrenging niet voldaan.

2.2

In dit kort geding, in eerste aanleg ten overstaan van de kantonrechter, vorderen de Afghaanse eisers dat de Staat wordt geboden – primair – om de Afghaanse eisers en hun familieleden binnen een maand dan wel een tijdsperiode die de kantonrechter geraden acht over te brengen naar Nederland op kosten van de Staat, en – subsidiair – om aan de Afghaanse eisers te laten weten binnen welke termijn van maximaal zes maanden zij en hun familieleden naar Nederland zullen worden overgebracht en welke factoren daarop van invloed zijn. Meer subsidiair hebben de Afghaanse eisers gevorderd dat de kantonrechter een voorziening treft die hij geraden acht.

2.3.1

In het door de Staat opgeworpen bevoegdheidsincident heeft de kantonrechter1 zich bevoegd verklaard om kennis te nemen van de vordering van de Afghaanse eisers en daarover te beslissen.

2.3.2

Bij eindvonnis heeft de kantonrechter2 de primaire en de subsidiaire vordering van de Afghaanse eisers afgewezen. De meer subsidiaire vordering heeft de kantonrechter toegewezen door de Staat te veroordelen om de Afghaanse eisers en hun familieleden op een door de Afghaanse eisers aan te geven tijdstip en plaats transportmiddelen ter beschikking te stellen, waarmee de Staat hen naar Nederland overbrengt, en de Afghaanse eisers en hun familieleden tot Nederland toe te laten, zodanig dat de Afghaanse eisers en hun familieleden in Nederland kunnen worden toegelaten tot de geldende asielprocedure(s).

De kantonrechter heeft deze veroordeling uitvoerbaar bij voorraad verklaard.

2.4.1

Nadat de Staat hoger beroep had ingesteld, heeft het hof3 op vordering van de Staat op de voet van art. 351 Rv de tenuitvoerlegging van het vonnis van de kantonrechter geschorst totdat in de hoofdzaak bij eindarrest is beslist.

2.4.2

In zijn eindarrest heeft het hof4 de vorderingen van de Afghaanse eisers afgewezen.
Het hof heeft als volgt overwogen over de vraag of in dit geval Verordening Rome II5 van toepassing is (voetnoten weggelaten):

“6.7 De vraag welk recht van toepassing is, moet in de eerste plaats worden onderzocht aan de hand van Verordening 864/2007 betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen (Rome II). Artikel 1 lid 1 van de Rome II-verordening bepaalt echter dat buiten het materiële toepassingsgebied van de Verordening valt de aansprakelijkheid van een staat wegens een handeling of een nalaten in de uitoefening van het openbaar gezag (acta iure imperii). Wanneer de onrechtmatige daad is gelegen in de uitoefening van openbaar gezag, is de Rome II-verordening dus niet van toepassing en moet worden teruggevallen op het nationale recht. Voor de uitleg van het begrip “uitoefening van openbaar gezag ” is de jurisprudentie van het Hof van Justitie EU (HvJ) bepalend.

6.8

Uit de jurisprudentie van het HvJ volgt dat, om vast te stellen of een geschil betrekking

heeft op handelingen die onder de uitoefening van openbaar gezag zijn verricht, de factoren moeten...