Uitspraak Nº C/09/659832 / HA ZA 24-53 (Tradukshon di Papiamentu). Rechtbank Den Haag, 2026-01-28
| ECLI | ECLI:NL:RBDHA:2026:1348 |
| Date | 28 January 2026 |
| Docket Number | C/09/659832 / HA ZA 24-53 (Tradukshon di Papiamentu) |
| Issuer | Corte Superior de Den Haag (Holanda) |
Team handel
Number di kaso: C/09/659832 / HA ZA 24-53
Sentensia di 28 di yanüari 2026
den e kaso di
STICHTING GREENPEACE NEDERLAND na Amsterdam,
e parti demandante,
en adelante denominá: Greenpeace,
abogado: mr. M.R.S. Bacon i mr. E.W. Jurjens,
kontra
DE STAAT DER NEDERLANDEN (Ministeries van Klimaat en Groene Groei, Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
na Den Haag,
e parti demandá,
en adelante denominá: Estado,
abogado: mr. E.H.P. Brans i mr. K. Winterink.
E prosedimentu WAMCA akí ta trata e siguiente preguntanan:
-
si Estado Hulandes a tuma sufisiente medida na tempu i adekuá pa protegé habitantenan di Boneiru kontra e konsekuensianan di kambio di klima (adaptashon), i
-
si e maneho di klima di Estado ta kumpli ku e kontribushon hustu ku e mester aportá a base di e Konvenshon Marko di Nashonnan Uní tokante Kambio di Klima, na hulandes Klimaatverdrag van de Verenigde Naties, i e Akuerdo di Paris ku ta basá riba e Konvenshon Marko di Kambio di Klima anteriormente menshoná. Den dje ta fiha ku paisnan rònt mundu mester tuma medida pa limitá keintamentu mundial na final di e siglo akí te ménos ku 1,5 °C kompará ku e nivelnan preindustrial (mitigashon).
Greenpeace ta aktua den e kaso akí pa e habitantenan di Boneiru i ta haña ku Estado Hulandes ta tuma muchu tiki medida di mitigashon i di adaptashon pa protegé e habitantenan di Boneiru. Segun Greenpeace, pa e motibu ei, Estado Hulandes no ta kumpli ku e obligashonnan ku e Tratado europeo pa protegé derecho humano i libertat fundamental (EVRM) i e Tratado internashonal enkuanto derechonan sivil i derechonan polítiko (IVBPR) ta imponé. Estado ta protegé e habitantenan di Boneiru ménos bon tambe kontra kambio di klima kompará ku e habitantenan di Hulanda Europeo i ta tene insufisientemente kuenta, segun Greenpeace, ku derecho di e habitantenan di Boneiru pa biba i praktiká su propio kultura. Tur esaki ta segun Greenpeace inhustu pa habitantenan di Boneiru.
Estado Hulandes ta opiná ku riba tereno di adaptashon i mitigashon e ta hasi sufisiente pa e habitantenan di Boneiru sí. Estado ta alegá ku e no ta tuma ménos medida pa e habitantenan di Boneiru, pero netamente otro medida ku ta enfoká riba e situashon desviante for di Hulanda Europeo den Karibe. Riba tereno di mitigashon Estado ta señalá ku e tin hopi márgen di apresiashon i ku hues no por disidí p’é; tambe Estado ta indiká ku Hulanda ya ta hasi mas pa hopi otro pais i ku no por tene e so responsabel pa problema mundial di klima.
Korte ta yega na e konklushon ku Estado no a kumpli ku e obligashonnan positivo pa e habitantenan di Boneiru ku artíkulo 8 di EVRM ta imponé, pa motibu ku e konhunto di medida di mitigashon i adaptashon adoptá pa e órganonan kompetente pa loke ta konserní e habitantenan di Boneiru no ta kumpli ku obligashon ku Estado a asumí den kuadro di Nashonnan Uní.
E sistema di e Konvenshon Marko di Nashonnan Uní tokante Kambio di Klima ta diseñá dileberadamente pa e estado miembronan pa por konsiderá e paisnan individualmente responsabel pa un parti di e problema mundial di kambio di klima. E argumento ku Hulanda i/òf Nashonnan Uní proporshonalmente ta hasi mas ku otro pais no ta desisivo den e sistema akí, pa e solo motibu ku ta spera ku e paisnan ta kontribuí den nan kapasidat i teniendo kuenta ku nan emishon históriko. Hulanda i Nashonnan Uní tin proporshonalmente tantu un gran kapasidat komo un gran parti den e emishonnan históriko.
Banda di esei Estado a tuma medida di mitigashon i adaptashon muchu mas lat i ménos sistemátiko pa e habitantenan di Boneiru kompará ku habitantenan di Hulanda Europeo, siendo ku por lo ménos for di prinsipio di añanan nobenta tabata konosí ku:
a. a) Boneiru lo a sufri konsekuensia negativo grave promé ku Hulanda Europeo, i
b) outoridat lokal na Boneiru no tin sufisiente hende, rekurso i konosementu spesialisá pa enfrentá e konsekuensianan negativo i grave ei.
Estado Hulandes no a splika sufisientemente pa ki motibu a tuma medida mas lat i ménos sistemátiko pa e habitantenan di Boneiru ku pa e habitantenan di Hulanda Europeo. Ta evidente ku e sirkunstansianan na Boneiru ta diferente for di esnan di Hulanda Europeo i konsekuentemente ta eksigí un enfoke propio; sin embargo e sirkunstansianan ta mustra presisamente e nesesidat pa tuma mas medida di mitigashon i adaptashon i pa tuma nan mas trempan.
P’esei korte ta dikta ku Estado a violá e prohibishon di diskriminashon di artíkulo 14 di EVRM tambe i artíkulo 1 di e di Diesdos Protokòl di EVRM. Esaki tambe ta inhustu pa e habitantenan di Boneiru.
Kontrali na kon Greenpeace a strukturá su demandanan, no por evaluá e medidanan di mitigashon i adaptashon lòs for di otro; e kuadro di evaluashon stipulá den e desishon di KlimaSeniorinnen ta konsistí di un evaluashon overall di tur medida ku a tuma denter di un estado miembro. No ta tur punto di bista ku por kuestioná den e evaluashon overall ei ta konstituí riba su mes un violashon di EVRM i/òf un akto ilísito. Por lo tanto, e deklarashonnan di derecho solisitá pa Greenpeace ta solamente parsialmente atmisibel.
Na momento di skohe e medidanan ku kua Estado ta deseá di kumpli ku e obligashonnan ku el a asumí den marko di Nashonnan Uní, Estado ta disponé di un márgen di apresiashon amplio. Korte ta ordená Estado ku e motibu ei pa tuma medida efikas sí pa kumpli na tempu ku su obligashonnan di Nashonnan Uní, pero no ta duna órden kon Estado mester hasié eksaktamente. E desishon ei ta korespondé ku otro poder denter di trias politica.
Por último korte ta nota ku estado miembronan di EVRM tin márgen amplio na momento di skohe tokante nan propio organisashon polítiko. E otro banda di e márgen akí ta ku estado miembro no por usa e difikultatnan derivá di e organisashon polítiko komo defensa kontra habitante di Boneiru ku ta denunsiá violashon di nan derechonan humano. P’esei korte a komprobá si e konhunto di tur e medidanan di klima ku outoridatnan kompetente a tuma kontra habitantenan di Boneiru ta kumpli ku rekisitonan di EVRM; pa e ‘plachi kompletu’ akí Estado ta responsabel final. Esaki no ta nifiká ku den e relashonnan interno entre (gobièrnu di) Boneiru i Estado – ku ta regulá pa Statüt di Reino Hulandes, Konstitushon Hulandes i Lei di Entidat Públiko Boneiru, Sint Eustatius i Saba - ta solamente Estado ku no a kumpli ku su obligashonnan. Den e prosedimentu akí no tabatin e pregunta si otro nivel di gobièrnu tambe a faya.
1. Di kiko e kaso akí ta trata? 1
2. Kon a strukturá e sentensia akí? 3
3. E prosedimentu despues di e sentensia interlokutorio tokante atmisibilidat 4
4. Echo i informashon di fondo 5
a. Boneiru komo ‘isla chikitu’ 5
b. Konsekuensia di kambio di klima pa Boneiru 8
c. Desaroyo mundial riba tereno di klima 14
5. Derecho konvenshonal pertinente 17
a. Derecho konvenshonal NU 17
b. Regulashon europeo di kambio di klima 27
c. Vigensia derecho konvenshonal pertinente na Boneiru 28
6. Derecho i polítiko di klima nashonal pertinente 29
a. Lei di Klima 29
b. Adaptashon di klima; Hulanda Europeo 31
c. Adaptashon di klima; Boneiru 32
7. Relashon polítiko denter di Reino 39
a. Rumbo pa 10-10-10 39
b. Asuntu di Reino i asuntu nashonal 41
c. E islanan BES den struktura estatal di pais Hulanda 41
8. Demanda i defensa 44
9. Balorashon: general tokante e kaso akí 47
10. Balorashon: kuadro di evaluashon di artíkulo 2 i 8 EVRM 48
a. Artíkulo 2 i 8 di EVRM; general 49
b. Spesífikamente den kaso di klima 50
11. Balorashon: e demandanan di Greenpeace 58
a. Balorá medida di mitigashon i adaptashon komo un konhunto koherente 58
b. Evaluashon en relashon ku artíkulo 8 di EVRM, no ku artíkulo 2 di EVRM 58
c. Evaluashon overall di tur medida tumá pa outoridat kompetente 59
d. Medida di mitigashon 60
e. Medida di adaptashon 69
f. Garantia prosesal 77
g. Trato desigual 78
h. Konklushon: violashon di artíkulo 8 i 14 di EVRM i artíkulo 1 di P12 81
i. Akto ilísito 81
j. Atmisibilidat di e deklarashonnan di derecho solisitá 81
k. Atmisibilidat di e órdennan solisitá 82
l. Ehekutabilidat provishonal 84
m. Gastu prosesal 85
12. Desishon 85
Despues di e sentensia interlokutorio di 25 di sèptèmber 2024 a añadí e siguiente dokumentonan na e dosié di proseso:
- e konklushon di kontesta di 9 di òktober 2024 ku dokumento di prueba 1 te ku 45,
- e propuesta di prosedimentu di parti di 23 di òktober 2024,
- e mensahe di korte tokante e prosedimentu di 24 di òktober 2024,
- e konklushon di réplika i modifikashon di e demanda di 12 di febrüari 2025 ku dokumento di prueba 80 te ku 110,
- e konklushon di dúplika di 18 di yüni 2025 ku dokumento di 46 te ku 70,
- e akta di presentashon di dokumento di prueba 111 te ku 141 i tambe akta di modifikashon di demanda, risibí 12 di sèptèmber 2025,
- e mensahe risibí na nòmber di Estado 17 di sèptèmber 2025,
- e akta konteniendo presentashon di dokumento di prueba 71 te ku 85 di Estado, risibí 19 di sèptèmber 2025,
- e akta konteniendo presentashon di dokumento di prueba 142 te ku 147 di Greenpeace, risibí 29 di sèptèmber 2025,
- e petishon di Greenpeace pa dikta sentensia durante un seshon di korte i pa dikt’é via livestream, risibí 28 di novèmber 2025.
Pa e tratamentu oral a traha un agènda di seshon den konsulta ku e partinan pa ámbos dia di seshon. Ademas korte a stipulá algun pregunta di delantá, ku e petishon pa kontestá nan den nan defensa durante e tratamentu oral.
E tratamentu oral a tuma lugá 7 i 8 di òktober 2025 i a keda transmití via un livestream. E partinan a presentá, akompañá pa nan abogadonan. E...
Om verder te lezen
Begin GratisOntgrendel volledige toegang met een gratis proefperiode van 7 dagen
Transformeer je juridische onderzoek met vLex
-
Volledige toegang tot de grootste verzameling common law-rechtspraak op één platform
-
Genereer AI-samenvattingen van zaken die direct de belangrijkste juridische kwesties belichten
-
Geavanceerde zoekfuncties met nauwkeurige filter- en sorteermogelijkheden
-
Uitgebreide juridische inhoud met documenten uit meer dan 100 rechtsgebieden
-
Vertrouwd door 2 miljoen professionals, waaronder toonaangevende internationale kantoren
-
Toegang tot AI-aangedreven onderzoek met Vincent AI: zoekopdrachten in natuurlijke taal met geverifieerde citaten
Ontgrendel volledige toegang met een gratis proefperiode van 7 dagen
Transformeer je juridische onderzoek met vLex
-
Volledige toegang tot de grootste verzameling common law-rechtspraak op één platform
-
Genereer AI-samenvattingen van zaken die direct de belangrijkste juridische kwesties belichten
-
Geavanceerde zoekfuncties met nauwkeurige filter- en sorteermogelijkheden
-
Uitgebreide juridische inhoud met documenten uit meer dan 100 rechtsgebieden
-
Vertrouwd door 2 miljoen professionals, waaronder toonaangevende internationale kantoren
-
Toegang tot AI-aangedreven onderzoek met Vincent AI: zoekopdrachten in natuurlijke taal met geverifieerde citaten
Ontgrendel volledige toegang met een gratis proefperiode van 7 dagen
Transformeer je juridische onderzoek met vLex
-
Volledige toegang tot de grootste verzameling common law-rechtspraak op één platform
-
Genereer AI-samenvattingen van zaken die direct de belangrijkste juridische kwesties belichten
-
Geavanceerde zoekfuncties met nauwkeurige filter- en sorteermogelijkheden
-
Uitgebreide juridische inhoud met documenten uit meer dan 100 rechtsgebieden
-
Vertrouwd door 2 miljoen professionals, waaronder toonaangevende internationale kantoren
-
Toegang tot AI-aangedreven onderzoek met Vincent AI: zoekopdrachten in natuurlijke taal met geverifieerde citaten
Ontgrendel volledige toegang met een gratis proefperiode van 7 dagen
Transformeer je juridische onderzoek met vLex
-
Volledige toegang tot de grootste verzameling common law-rechtspraak op één platform
-
Genereer AI-samenvattingen van zaken die direct de belangrijkste juridische kwesties belichten
-
Geavanceerde zoekfuncties met nauwkeurige filter- en sorteermogelijkheden
-
Uitgebreide juridische inhoud met documenten uit meer dan 100 rechtsgebieden
-
Vertrouwd door 2 miljoen professionals, waaronder toonaangevende internationale kantoren
-
Toegang tot AI-aangedreven onderzoek met Vincent AI: zoekopdrachten in natuurlijke taal met geverifieerde citaten
Ontgrendel volledige toegang met een gratis proefperiode van 7 dagen
Transformeer je juridische onderzoek met vLex
-
Volledige toegang tot de grootste verzameling common law-rechtspraak op één platform
-
Genereer AI-samenvattingen van zaken die direct de belangrijkste juridische kwesties belichten
-
Geavanceerde zoekfuncties met nauwkeurige filter- en sorteermogelijkheden
-
Uitgebreide juridische inhoud met documenten uit meer dan 100 rechtsgebieden
-
Vertrouwd door 2 miljoen professionals, waaronder toonaangevende internationale kantoren
-
Toegang tot AI-aangedreven onderzoek met Vincent AI: zoekopdrachten in natuurlijke taal met geverifieerde citaten