Uitspraak Nº C/18/187611 / HA ZA 18-218. Rechtbank Noord-Nederland, 2020-06-17

Datum uitspraak:2020/06/17
Uitgevende instantie::Rechtbank Noord-Nederland
 
GRATIS UITTREKSEL

vonnis

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND

Afdeling privaatrecht

Locatie Groningen

zaaknummer / rolnummer: C/18/187611 / HA ZA 18-218

Vonnis van 17 juni 2020

in de zaak van

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

VIERWAARDE B.V.,

gevestigd te Groningen,

eiseres,

advocaat mr. J.P.A.M. van Balen te Amsterdam,

tegen

1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

[gedaagde 1] .,

gevestigd te Groningen,

gedaagde,

advocaat mr. M.J. Ubbens te Groningen,

2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

[gedaagde 2] ,

gevestigd te Groningen,

gedaagde,

advocaat mr. M.J. Ubbens te Groningen,

3. [gedaagde 3],

wonende te Haren Gn,

gedaagde,

advocaat mr. M.J. Ubbens te Groningen,

4. de coöperatie

COÖPERATIEVE RABOBANK U.A.,

gevestigd te Amsterdam,

gedaagde,

advocaat mr. R.M. Vermaire te Utrecht.

Eiseres zal hierna Vierwaarde worden genoemd. Gedaagden zullen afzonderlijk als [gedaagde 1] , [gedaagde 2] , [gedaagde 3] en Rabobank worden aangeduid. Waar [gedaagde 1] , [gedaagde 2] en [gedaagde 3] gezamenlijk worden bedoeld, zullen zij [gedaagden] worden genoemd.

1 De procedure
1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

  • -

    de dagvaarding,

  • -

    de conclusie van antwoord,

  • -

    de conclusie van repliek,

  • -

    de conclusie van dupliek,

  • -

    het proces-verbaal van pleidooien gehouden op 8 juli 2019 met de aangehechte pleitnota’s van mrs. Van Balen, Ubbens en Vermaire.

1.2.

Het oorspronkelijke zaak- en rolnummer van onderhavige procedure was 177132 HA ZA 17-146. Na doorhaling is de zaak teruggeplaatst op de rol en heeft de procedure het bovenvermelde zaak- en rolnummer gekregen.

1.3.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2 De feiten
2.1.

Op 28 september 2005 is een aantal private en publieke partijen een samenwerkingsovereenkomst aangegaan in het kader van de ontwikkeling en realisatie van het Project Meerstad Groningen. Het doel van dit project was om circa 10.000 woningen in een hoogwaardig landschap te realiseren op bouwkavels ten oosten van de stad Groningen.

2.2.

Vierwaarde is een besloten vennootschap die is opgericht door vier Groningse woningcorporaties. Eén van de doelen bij de oprichting was het verwerven van bouwkavels en het ontwikkelen en exploiteren daarvan voor de nieuwbouw van (sociale huur)woningen.

2.3.

[gedaagde 1] (tot 2 januari 2014 genaamd Hanzevast Holding B.V.) is de voormalige holding-vennootschap van verschillende vennootschappen die behoren tot de Hanzevast-groep. [gedaagde 3] is sinds de oprichting op 2 januari 2007 bestuurder van [gedaagde 1] .

2.4.

De aandelen in [gedaagde 1] worden gehouden door de besloten vennootschap Zonneborg B.V. (hierna: Zonneborg). Zonneborg was ten tijde van de oprichting van Hanzevast Holding op 2 januari 2007 houder van 73,3% van de geplaatste aandelen. [gedaagde 3] is bestuurder van Zonneborg.

2.5.

[gedaagde 2] is een op 2 januari 2014 opgerichte besloten vennootschap waarvan de aandelen eveneens gehouden worden door Zonneborg.

2.6.

[naam 1] B.V. (voorheen genaamd: Hanzevast Projectrealisatie 4 B.V., hierna: [naam 1] ) is een vennootschap die zich bezighoudt met projectontwikkeling. De aandelen in [naam 1] worden gehouden door Hanzevast Ontwikkeling B.V. (hierna: Hanzevast Ontwikkeling). [gedaagde 1] is de bestuurder van [naam 1] .

2.7.

Eén van de private partijen bij de onder 2.1. genoemde samenwerkingsovereenkomst was Geveke Ontwikkeling B.V. (hierna: Geveke).

Medio 2007 heeft Geveke aan de participanten te kennen gegeven uit de samenwerkingsovereenkomst te willen treden. Vervolgens is [naam 1] partij geworden bij de samenwerkingsovereenkomst, op grond waarvan zij het recht verwierf om 1.500 bouwkavels toebedeeld te krijgen.

2.8.

Om de rechtspositie van Geveke in het project Meerstad te kunnen verwerven diende [naam 1] € 20.000.000 te betalen. [naam 1] heeft een externe financiering van € 9.375.000 verkregen via Friesland Bank N.V. en heeft € 3.125.000 uit eigen middelen voldaan. Voorts is de participatie gefinancierd via een raamovereenkomst die op 14 maart 2007 met Vierwaarde is gesloten. Op basis van die overeenkomst was Vierwaarde gerechtigd tot aankoop van een deel van aan [naam 1] toe te delen bouwkavels. In de daartoe opgemaakte akte is bepaald (voor zover hier van belang):

7.1

Hanzevast [rechtbank: thans [naam 1] ] is uiterlijk op het moment van betaling van de Aanbetaling verplicht tot meerdere zekerheid voor de nakoming van haar verplichtingen uit de Overeenkomst een borgtocht te laten stellen door een tot de groep van Hanzevast behorende vennootschap, welke vennootschap ten tijde van de borgtocht een eigen vermogen - zoals dit is omschreven in artikel 2:373 van het Burgerlijk Wetboek - dient te hebben ten minste bedragende zeven miljoen vijfhonderdduizend euro (€ 7.500.000,00).

Deze concerngarantie dient gesteld te worden overeenkomstig de als Bijlage 1 aan de Overeenkomst gehechte concerngarantie.

7.2

Mocht de 7.1 bedoelde vennootschap op enig moment niet meer voldoen aan de in bijlage 1 omschreven eigen vermogenstoets, dan is Hanzevast terstond verplicht de borgtocht te laten stellen door een tot de groep van Hanzevast behorende vennootschap, onder gelijke voorwaarden, waarvoor tevens het in dit sub 7.2 bepaalde zal gelden. Kan Hanzevast op enig moment niet aan het in 7.1 en 7.2 bepaalde voldoen, dan is zij terstond verplicht de Aanbetaling of het na de ingevolge de Overeenkomst toegepaste verrekeningen resterende gedeelte daarvan aan Vierwaarde terug te betalen door creditering van een bankrekening van Vierwaarde.

2.9.

Medio maart 2007 heeft Vierwaarde de aanbetaling van € 7.500.000 aan [naam 1] voldaan. Voor het financieren van deze aanbetaling heeft Vierwaarde een financieringsovereenkomst gesloten met Friesland Bank N.V. De vier woningcorporaties die Vierwaarde hebben opgericht hebben zich voor de nakoming van deze financieringsovereenkomst jegens de Friesland Bank N.V. borg gesteld. Friesland Bank N.V. is in 2013 overgenomen door Rabobank.

2.10.

Op 15 maart 2007 werd een concerngarantie verstrekt door [gedaagde 1] (destijds aldus Hanzevast Holding). [gedaagde 1] diende het bepaalde in artikel 7.1 van genoemde akte daarbij in acht te nemen.

2.11.

In de loop van 2011 heeft Vierwaarde naar aanleiding van verontrustende berichten in de media over de ontwikkeling van het project Meerstad en over de Hanzevast-groep informatie over de vermogenspositie opgevraagd van de groep. De contractspartijen hebben vervolgens diverse malen met elkaar gesproken en gecorrespondeerd. Na besprekingen (onder meer) gehouden op 18 november 2011, heeft Vierwaarde zich op het standpunt gesteld dat niet meer aan de minimumvermogenseis werd voldaan. Zij heeft [naam 1] verzocht om een nadere borgstelling dan wel terugbetaling van de aanbetaling. [naam 1] heeft daaraan geen gehoor gegeven. Vervolgens heeft Vierwaarde verschillende conservatoire beslagen ten laste van (tenminste) [naam 1] gelegd.

2.12.

Bij akten van 26 juli 2011 en 15 maart 2012 heeft [gedaagde 1] haar aandelen in Hanzevast Capital B.V. en Hanzevast Participaties B.V. aan Rabobank verpand.

2.13.

Op 20 februari 2012 hebben [gedaagde 1] , [naam 1] en Vierwaarde een vaststellingsovereenkomst gesloten. In de akte waarin deze overeenkomst is vastgelegd is bepaald, voor zover van belang:

(…) 3. Gevolgen ontbinding en nieuwe afspraken

3.1

De ontbinding van de Raamovereenkomst en de in deze Vaststellingsovereenkomst vastgelegde nieuwe afspraken hebben tot gevolg dat Vierwaarde is ontheven van haar verplichting tot het afnemen van 641 kavels en daartegenover het recht heeft verworven om 400 kavels voor sociale huurwoningen te kopen, tegen het verlagen van de aanbetaling van Vierwaarde van € 7.500.000,- naar € 6.000.000,- en dat Hanzevast de daartegenover staande verplichtingen dienovereenkomstig heeft gewijzigd, respectievelijk op zich heeft genomen.

3.2

Vierwaarde heeft in het kader van de gewijzigde afspraken een gedeelte van de in lid 1 bedoelde aanbetaling, ter grootte van € 1.500.000,- (één miljoen vijfhonderd euro) als niet afdwingbaar aan Hanzevast kwijtgescholden en haar hierbij daarvoor kwijting verleend, zodat het bedrag van de aanbetaling thans € 6.000.000,- (zes miljoen euro) bedraagt.

3.3

Hanzevast Holding verklaart zich bij inwerkingtreding van de Vaststellingsovereenkomst jegens Vierwaarde aansprakelijk voor de terugbetaling van de aanbetaling door Hanzevast, zodra uit een vonnis in kracht van gewijsde gewezen tegen Hanzevast volgt dat Hanzevast haar verplichtingen uit hoofde van deze Vaststellingsovereenkomst niet is nagekomen:

- tot een bedrag van maximaal € 6.000.000,- (zes miljoen euro) (“de Vordering”);

Hanzevast verklaart bij inwerkingtreding van de Vaststellingsovereenkomst:

- aan Vierwaarde onherroepelijk het recht te verlenen tot het kopen en in eigendom verkrijgen van Bouwkavels en is derhalve verplicht om aan Vierwaarde Bouwkavels te koop aan te bieden, op voorwaarden als nader bepaald in deze overeenkomst.

(…)

4. Recht tot koop van Bouwkavels en verrekening Aanbetaling

4.1

Hanzevast verstrekt hierbij aan Vierwaarde het recht tot koop, gelijk Vierwaarde dat recht aanvaardt, van 400 Bouwkavels tegen een prijs voor bouwkavels voor sociale huurwoningen volgens het door de Gemeente Groningen bij aanbieding gehanteerde grondprijzenbeleid. Iedere Bouwkavel strekt tot de bouw van één (1) sociale huurwoning (…)

2.14.

Vierwaarde heeft de door haar ten laste van (tenminste) [naam 1] gelegde beslagen opgeheven.

2.15.

In het najaar van 2013 heeft een crediteur van Hanzevast Ontwikkeling, [naam 5] , gedreigd met het indienen van een faillissementsrekest gericht tegen...

Om verder te lezen

PROBEER HET UIT