Uitspraak Nº ROT 21/3000 e.v.. Rechtbank Rotterdam, 2023-11-29

• ECLI: ECLI:NL:RBROT:2023:10986
• Date: 29 November 2023
• Docket Number: ROT 21/3000 e.v.

RECHTBANK ROTTERDAM

Bestuursrecht

zaaknummers: ROT 21/3000, ROT 21/3012, ROT 21/3091, ROT 23/2114, ROT 23/2496, ROT 23/2506, ROT 23/2515 en ROT 23/2519

uitspraak van de meervoudige kamer van 29 november 2023 in de zaken tussen

Vodafone Libertel B.V. en VodafoneZiggo Group Holding B.V.

(samen: VodafoneZiggo), te Den Haag

(gemachtigde: mr. Q.J. Tjeenk Willink),

Europe Container Terminals B.V. (ECT), te Rotterdam

(gemachtigde: mr. C.J. Dekker),

T-Mobile Netherlands B.V., thans Odido Netherlands B.V. (Odido), te Den Haag

(gemachtigde: mr. Q.R. Kroes),

KPN B.V. (KPN), te Rotterdam

(gemachtigden: mr. M.S. Klijsen en E. de Krom),

Royal Schiphol Group N.V. (Schiphol), te Schiphol

(gemachtigde: mr. F.P. Heijne en mr. V.S. van Brouwershaven),

Venus & Mercury Telecom B.V. (V&M), te Amsterdam

(gemachtigden: mr. J.M.M. van de Hel en mr. A.M. Craita),

Havenbedrijf Rotterdam N.V. (Havenbedrijf), te Rotterdam

(gemachtigde: mr. G.A. van der Veen en mr. P.J. van der Woerd),

Greenet Netwerk B.V. (Greenet) uit Amersfoort

(gemachtigde: F.W. Weening),

samen: eiseressen

en

de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, thans de Minister van Economische Zaken en Klimaat (tezamen: de Minister), verweerster

(gemachtigden: mr. A.J. Boorsma en mr. C. de Rond).

Als derde partijen nemen aan de zaken deel: Inmarsat Solutions B.V. en Inmarsat Global Limited, te Den Haag (gemachtigde: mr. A. Holtland).

Inleiding

1. In het Nationaal Frequentieplan 2014 (NFP) is bepaald wat de bestemmingen zijn van bepaalde frequentiebanden. Het NFP kan worden gezien als een bestemmingsplan voor het radiospectrum. De Europese Unie heeft drie specifieke frequentiebanden aangewezen

voor de uitrol van 5G binnen Europa, namelijk 700 MHz, 3,5 GHz en 26 GHz. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank de beroepen van eiseressen tegen de besluitvorming van de Minister over de wijziging van het NFP in verband met de bestemming van de 3,5 GHz-band voor mobiele communicatie, dit met het oog op de uitrol van 5G netwerken.

2. Aanvankelijk was beoogd na een veiling vergunningen te verlenen met ingang van 1 september 2022. Omdat de Minister in deze procedure tot nieuwe besluitvorming is overgegaan, is een veiling van frequentieruimte uitgesteld. De wijziging in de besluitvorming ziet met name op het waarborgen van internationale communicatiediensten voor nood-, spoed-, en veiligheidsverkeer voor scheep- en luchtvaart (NSV-communicatie) door Inmarsat Solutions B.V. (Inmarsat).

3. Hierna zal het procesverloop worden weergegeven.

4. Met het besluit van 26 april 2021 heeft de Minister, na toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure,1 het NFP deels met ingang van 1 mei 2021 en deels met ingang van 1 september 2022 gewijzigd in verband met de bestemming van de 3,5 GHz-band voor mobiele communicatie (besluit 1).2

5. Inmarsat en Inmarsat Global Limited (samen: Inmarsat) (ROT 21/2850), VodafoneZiggo (ROT 21/3000), ECT (ROT 21/3012) en Odido (ROT 21/3091) hebben beroep ingesteld tegen besluit 1. Daarnaast heeft Inmarsat de voorzieningenrechter verzocht een voorlopige voorziening te treffen. Met de uitspraak van 30 juni 2021 heeft de voorzieningenrechter besluit 1 geschorst.3

6. De Minister heeft met betrekking tot bepaalde stukken een beroep gedaan op beperkte kennisneming.4 Op 7 september 2021 heeft de rechter-commissaris beslist dat beperkte kennisneming van de stukken waarvoor het verzoek door de Minister is gedaan gerechtvaardigd is. Verder heeft de rechter-commissaris Inmarsat in het verlengde hiervan verzocht om een geschoonde versie van haar zienswijze en bijbehorende bijlagen aan Vodafone, T-Mobile en KPN te doen toekomen.

7. Met het besluit van 23 februari 2023 heeft de Minister, wederom na toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure, besluit 1 ingetrokken en heeft zij het NFP gewijzigd in verband met de vaststelling van een nieuwe indeling van de 3,5 GHz-band met ingang van 1 december 2023 met waarborgen voor de door Inmarsat verzorgde NSV-communicatie (besluit 2).5

8. De rechtbank heeft met toepassing van artikel 6:19 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) de eerdere beroepen aangemerkt als van rechtswege mede te zijn gericht tegen besluit 2. Vervolgens hebben KPN (ROT 23/2114), Schiphol (ROT 23/2496), V&M (ROT 23/2506), VCS International B.V. (VCS) (ROT 21/3059), Havenbedrijf (ROT 23/2515) en Greenet (ROT 23/2519) beroep ingesteld tegen besluit 2. Verder heeft V&M de voorzieningenrechter verzocht een voorlopige voorzieningen te treffen. Met de uitspraak van 23 mei 2023 heeft de voorzieningenrechter een deel van de verzoeken van V&M niet-ontvankelijk verklaard en haar overige verzoeken afgewezen.6

9. Op 25 mei 2023 heeft de voorzitter van de meervoudige kamer van de rechtbank die de zaak behandelt een regiezitting met alle partijen gehouden. Tijdens die regiezitting zijn procesafspraken met partijen gemaakt. In de brieven van 31 mei 2023 heeft de griffier deze procesafspraken opgesomd en die opsomming aan partijen verzonden. De afspraken zien onder meer op termijnen om stukken – waaronder een definitieve versie van aanvullende beroepschriften, zienswijzen en een verweerschrift – in te dienen, het vooralsnog aanmerken van alle partijen als partij in elkaars beroepen7 en het voorshands door partijen verstrekken van instemming als bedoeld in artikel 8:29, vijfde lid, van de Awb. Aan andere partijen dan de Minister is verzocht om zelf waar mogelijk in te dienen stukken te schonen indien zij menen dat die vertrouwelijke gegevens bevatten.

10. Eiseressen hebben vervolgens aanvullende beroepschriften ingediend. Een aantal van hen heeft ook zienswijzen ingediend. De Minister heeft een verweerschrift ingediend.

11. VCS heeft haar beroep ingetrokken en de rechtbank desgevraagd bericht evenmin nog als derde partij in de beroepen van andere eiseressen deel te nemen. Greenet heeft de rechtbank bericht niet (meer) als derde partij deel te nemen.

12. Met de brief van 16 augustus 2023 heeft de Minister de rechtbank bericht dat onderhandelingen met Inmarsat over een verplaatsing van haar verzorgde NSV-communicatie naar Griekenland zijn mislukt en dat de Minister voornemens is een nieuw besluit te nemen tot wijziging van het NFP. Met de brief van 25 augustus 2023 heeft de Minister aangeven dat Inmarsat bezwaren zal hebben tegen het voorgenomen wijzigingsbesluit en dat hij niet uitsluit dat ook andere partijen bezwaren kunnen hebben tegen het wijzigingsbesluit, omdat de Minister voornemens is het NFP alleen op het punt van de positie van Inmarsat te wijzigen. Nadat partijen in de gelegenheid zijn gesteld zich hierover uit te laten heeft de rechtbank besloten dit nadere besluit niet af te wachten, maar de (tweede) geplande zitting in oktober 2023 te laten doorgaan.

13. Op 4 september 2023 heeft de rechter-commissaris beslist dat beperkte kennisneming van de stukken waarvoor het aanvullende verzoek door de Minister is gedaan gerechtvaardigd is. Daarnaast heeft de rechter-commissaris in het verlengde hiervan bepaald dat Vodafone, T-Mobile, KPN en Inmarsat een geschoonde versie van hun zienswijzen op het ontwerpbesluit van 15 juli 2022 aan de rechtbank en de andere deelnemende partijen doen toekomen. V&M had al een geschoonde versie ingebracht die gedeeld is met de rechtbank en de andere partijen, zodat de beslissing daarop niet ziet. Nadien heeft Vodafone een ongeschoonde versie van haar zienswijze naar andere partijen gestuurd. In zoverre heeft deze beslissing van de rechter-commissaris geen betekenis meer. Dit laatste is met de brief van 12 september 2023 aan partijen bericht.

14. De Minister heeft op 22 september 2023 een ontwerpbesluit ter inzage gelegd tot wijziging van het NFP in verband met het opheffen van de bestemming van de frequentieruimte van 3550 — 3680 MHz voor vaste satellietverbindingen ten behoeve van de NSV-communicatie en de aanvullende tijdelijke maatregelen ter bescherming van deze communicatie (het ontwerpbesluit).

15. De rechtbank heeft de beroepen op 11 oktober 2023 op zitting behandeld. Partijen hebben zich ter zitting laten vertegenwoordigen door hun gemachtigden, met uitzondering van Greenet, die zich met voorafgaand bericht niet ter zitting heeft laten vertegenwoordigen. Namens Inmarsat zijn verschenen [Naam], [Naam], [Naam] en [Naam]. Namens VodafoneZiggo zijn verder verschenen [Naam], [Naam] en [Naam]. Namens ECT zijn verder verschenen [Naam], [Naam] en [Naam]. Namens Odido zijn verder verschenen [Naam], [Naam] en [Naam]. Namens KPN zijn verder verschenen [Naam] en [Naam]. Namens Schiphol zijn verder verschenen [Naam], [Naam], [Naam], en [Naam]. Namens V&M is verder verschenen [Naam]. Namens Havenbedrijf is verder verschenen [Naam] en [Naam]. Namens de Minister zijn verder verschenen mr. M.J.W. Timmer, mr. W.J. Poot, mr. R. Nelissen, mr. A.G.C. Bulten, mr. S.M. Hannema, drs. J.I. Kwakkenbos en ing. F.R. Bodewes. De rechtbank heeft op verzoek van een aantal partijen digitale deelname mogelijk gemaakt. Uiteindelijk heeft alleen namens de Minister A.H. van den Ende het woord gevoerd tijdens de zitting.

16. Bij de aanvang van de zitting hebben de gemachtigden van de Minister en van Inmarsat de rechtbank te kennen gegeven dat ambtenaren van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en Inmarsat het de dag voor de zitting eens zijn geworden over een tussen de Staat en Inmarsat te sluiten vaststellingsovereenkomst. Van de zijde van beide partijen is ter zitting verklaard dat de vaststellingsovereenkomst er mede toe strekt dat Inmarsat zich niet langer zal verzetten tegen een verhuizing van haar satellietstation naar Griekenland per 1 februari 2024, dat zij haar beroep intrekt en dat zij geen beroep zal instellen tegen het besluit dat zal volgen op het ontwerpbesluit. Omdat de vaststellingsovereenkomst...